Romanis muiati sont, utoptimc ex Strabone lib. xvn A liane urbcm egregie désignai Sallnslius in Bello Ju

el Dione noreris. Quo I si Garncrius in extremo quodam ac sibi lauiiru noto Numidix an^nlo ad Medilerraneum Thabenam fuisse coniendat, unum sàliem ic-ieni appellare débet, ul lot testinioniorum, qux addiixi fîdemlabefactel. Exliis intelligis suspicionein illam d; Thabena cum Ptolemxi Thabba confimdenda, quam non levem oplnabalur, esse prorsus vanissimam; siquidem Plolemœus Tliabbam ponil in regione sita inier flnvios Bragadam et Triionein : quorum primas prope Ulicani in proconsutari, aller prope Tacapeni inByzacio ma. i miscclur; et tempore bclli civilis nulliiin oppidum mariiimuin in eo tractu a Juba lenebatur, sed vel Cavarianis, vel S ipionis, et Caionis prxsidds omnes illx urbes insessx erànl,

gurlliino cap. Gi.nbi Ira lit Mciello Romani exercitus imperatore contra Jugurtham Numidix regem in bac ipsa | rovincia bellum gerente, pro cnmponenda pacc, eumdem Jugurlham Tisidium acciluui. Iiaipe LampadiiisTisidilcnsis vel Tisidilanus dicendus est, non Tididitanus. Lampadii uibem Tisidium ouiisit Carulus a S. l'anlo, Ilolstenius inccrlx provincial ascripsil ; quam lamen fuisse in Numidia constat ex Sallustio, et ex bac épigraphe in <|iia I.ampa.Iius ejusdem oppidi episeopus inler Nuinidas recitatur.

Delphinus. Incerli nominis Ecclesiam rexil; vicinnm lamen Conslantina, ut colliyilur ex cap. 65 collationis, uH Pctilianus Donaiista interlocutus : In plcbe mea, inquit, id est civitate Constanlinensi, adversariu.»

[ocr errors]

tissime consiai.

Donatus Buritanus, son Buucensis. lia in collat'ione. Ubi vero posila fuerit Burca Ma civilas, cnjut Ecclesiam Donatut rexil, incertum esl. In Notil'a episcoporum Sumidic fit mcnl'.oLeonlii Burcentis. Oinnia prors:;s invertit. Scribiturin op. 133 collaiionU Borictus episeopus plebis Burilaneims. Al excel entissimus iinmulandorutn nnminum aitifex ex Biiritanensi Biin ensem reddit, ut in Numidia censealur, cum Buritana Ecclesia incertx provincial sil. Rursns supeliusin notis ad Scrvumdei, dixerai bunc sedisse Bure tempore collationis, qua in urlu; p slea anno 481, ut in Notifia babeinr, fuit episcopu?, m ille ait, Lcontiui Buremis. Al bunc ipsum Leanlium modo aflir

nunc insiilulura habeo, imo ipsi babent, noinine Delphiiui.ii. Heminit huju'sce Delphini Augustinus epist. 158, etc. Hic episcoporum épigraphes agincii claudil ; in quo qu'idem vellcm cum Garnerio couvenire, ut postqtiam in lilteraria palxstra diulius cum eodem luclatus sum, amico erga eumdem aniino ex cerlamine discederem, et ubi delphini immincnlem procellam naulis indicant, ita hic Delphinus c contra commotam hucusque geographicam tcmpesiatcin, iu qua Garncrius naufragio proximus fuit, illaia tr.mquillitate sedarel. Al novi ilerum dilïicullatum fluclus insurgunt. Resallius, licet paucis, repetenda esl. Anno 41 1 Peiilianus in collatioue iia Marcellinum judicem alloculus dicilur cap. 1G5, cum plures epi

mal fuisse successorem post plures medios Donati Ci SCOpj ealho'ici gloiiarenlur se suis in urbibus non

liabere episcopum Donatisiam : Lucrum enim videtur /lit cedere, qui mullos se advenus nostros liabere per liane provinciam oslenderunt, «i in provincia Numide non oslendamus, eos penilut non liabere, aul liabere cerle, sedraris locis. Qux licet ab hxrelico o'.iin i ausidico, emphalice dicta snnt, illud lamen consistt hxresim Donatistarum, qua:, ut ail Augustinus episl. 134 ad Pammachiiim in média consulan Numidia ortum babucral, islius provincia; urbes iia perva

fisse, ut plures episcopum ■ olu odo Donaiisiam

sine xmulo calbolico anlistile id lemporis baherent. H.e prxseriim Ecclesise a solis Donaiisiis episcopis occupais: in collalionc rcciianlur. Lantortentis cap. 143, Idatsensis cap. 182, Legeutit, Lamiggensis, lio

IJnrilai.i, seu Burccnsis, qui eidem col'ationi adfuil. Suspicor Buriianam Ecclesiam speclasse ad PioconMilarem : nain act. 2 concilii S. Martini inler illius provinclje episcopossubscribil synodicam Crescilurus Butitunus, qui furie Buritanus dicendus esl ; ni polius e «.■outra Donatus Busit.inus appellandus videalur. Rem in medio relinquo.

Petrls, l'n.ESiriiN, et Creschnius. Incerlœ tedis. Hic sextus Cresconius tarde venit ad Garneriuni, qui ruin quinque aliis aniea nominatis in épigraphe Cresconiis sedes in Numidia destinasse), duabus etiam urbibus Tilulilana ex proconsulari, Tubiensi ex Mauritania Silifensi in Numiil rinri censuni translalis, ne quis Crosconioruro extra Nmnidiain sacris prx-esset,

n — — —— — —

nullam poslca in bac provincia, imo nec iu finilimis ** lariemis cap. 187, Tibilitana cap. 107, liusticianensis

[merged small][merged small][graphic]

relicl sacra miiiistrabant, orlliodoxi aniistites con- A Caloñe ostensas, senatusconsnltum de amula ас Ь

secrali sunt, et vidualis cathedris novi prasules assignaii. Itaque in Numidia viginli sallem episcopi paulo post annum 411 inaugurati sunt, quos omîtes Dclphinus jam ab anno 411 ante col'.alioncin rpiscopus praccdebat. Iiaque si hie ille idem est qui postremus in titulo synodica Milevitanx recilalur, nullus i.lorum viginti anlislitum post annum 411 ordinatorum ad sjnodum anni 416 se conlnlil. Qu* quidem unus Garnerius sibi persuascrit. Praierea idem Petilianus in collatione cap. 65 de Sabino episcopoTuncensi dixit: Ant« biennium videluv ate consiliums. Qu a re anno 409 Sabinus primus apud Tuncam ppiscopus sc Jit. IbiJcm auiem Petilianus lestaiur Delpbinum »une institwum episcopum in diœccsi Constantinensi : nempe 411, ut proximo notabam. В Cum vero in épigraphe inter Sabimim et Delpliinum octodeclm episcopi nomincntur, si liic Delphinus ille est cujus incntio lit in cap. 65 collationis, alürmare debet Garnerius intra biennium octodecim in una provincia Nnini Ji:c episcopos diem obiisse, ac lotidem subrógalos, qui medii bgunlurinierSabinum el Delpliinum. Quae sine tabulis, sine teste non credam. Verum qui lot novas in Africain urbes transvexit, pesiem aliquam Numidia forte imporlabil, qua intra biennium tinla in episcoporum strageni Lite propagi-t. Nec credo Nuinidas dc lot subl.dis lam brevi spatio episcopis de Garnerio conqnesturos, cum Mopla el altera Macomodia in ea provincia momento conditis, ae in illius dioecesim translatis urbibus Tiluli, Tubia,

tinonomini semper infesta, urbe everlenda, invito fere cxiorsisse. Mine ipse pariter recentesgeographic fructus, quos, te jubcnie, in Africa paruinper censorio slylo versalus decerpsi, luis oculis subj cio, quo tot urbes iiuper a Garnerio per African) ex&trurias, non dicam solo xquandas décernas, sed quad aerie prorsns cant, unico oris flatu d'spergas. Ille tauten testalur, non sine cura el labore sc aggressum opus, quoi liacieiius lentavil nemo. In quae Garnerii dicia libcat hoc rudi carmine ludere.

Mebcatoris opus, Ulitis quod mereihus aucium,

Piurima Garneri cura Libornue fuil.
Exstruil h!c urbes : alias e sede revulsas,

Per Librae céleres currere régna jubet.
Jus habet ni Manes; qiiando ad suuragia mittit

(Jilos ol m e vivís abslulil atra dies.
O. pbeus hu с cedit : minor est Amujiiona laude.

Quod semel bis actum, s&pius ille facit.

liic lamen te monitum velim, ne feliciori aliis in scriplis Garnerii crudilioni quidpiam per me delraciuin pules ; ilium enim tanli facio, ul si ejnsdem de rebus Pelagianis commentaria h'sioriam quam de cadem hxresi hoc anno Palavinis typis excusant emisi, pravenissent, mea statim scripta (quod sincere аГПгто ас sánete juro) in angiilum omnino projecissi'in ; cicnini plurima qua me priinitus ea de re publicalurum arbilrabar, lain felicili г aseeculns est, ul dubio procul pl-igii reus delaius fuissein, si post vulgalum Garnerii volumen eadeni repeleré ausus es>em. Faleor me in quibiisdam ab со dissenlirc, ci, ut calera silcam, ncqueo approbare ejusdem eincii

[ocr errors]

flnitimis, vel incerl» provincia ascribebmiur, lain arele Nuinidas sibi devinxerit, ul in lucri loco depulare possint, octodecim episcopos siaiim ab hoc suo Polioctisle subíalos, cum facia per euindcm toi oppidorum accessione, provincia; lines longe Meque proiuleriul.

Ilabcs, vir eximie, nicum de Garnerii r.olis ad utrautque cpigraplien epistolarum concilii Carlhaginensis, iiemque Milevitani judicium ; in qua quidem censura levi, ut aiuni, brachio easdem repastinavi. Profccto dum leges hune scripiorem lot Africa urbes confudisse, mullas ignorasse, iquasdam nuper excitasse, plurimas in aliena diœceseos jura transcripsisse, episcoporum rorumque url.iuin domina pro

lextum corrigii. Nam dissert. 5 ex scbidis a maguo Sirmoudo Verona Veneliarum urbe intra dioecesim patriarcha Aquileicnsis invenlis, sibiqitc comniunicalis, recital libcllum fiJci Pclagianorum, quem scribil a Juliano Eclanensiad sedem apostólicaш missum, in quo cum prope (inem luce leganlur : '■•'<•<' eliam, ¡ancle ac venerabais (rater el pater Augustine, necessario respondendum putavimus; el cerium sit, ut opiime probat, пае illas non scripsisse ad S. Aitgustinum Hipponensem, putavii errorem in velnsiissimum codicem irrepsisse, ac pro Augustine Zos.iiium p'pam reponehiluni; etenim Pelagianos episcopos rescribere ibidem ad suum primaient, a quo haresiin ülam damnare per lilleras jubebaiiiur, idem Gar

libilo variasse, biliös siibindecatholicos aniistites uni " nerius lurulentcr demonsiral. Labiiur tarnen vir'cru

cidemque oppido prafecisse, definidos dudum prasules präsentes syuodis finxisse, et Donatislas pro onnudoxis Patribus obirus'sse; dum, iiiquam, ha с pórtenla leges, jure opinio pronuntiabis in Garneri urn, cum opus quod a nem'me hactenus tentai um scrihit, illotis, ut aiuni, pedibus aggressurus, in Ali ¡cam transmillcrci, ¡Hu 1 Angustí apophihegma regeri poiuisse, qui, leste Macrobio lib. и Saturna'., cap. 4, Nnntciiclat' ri suo satis oblivioso dixit : Accipt commendatilias, quia illic neminem nosli. Plinius ille noster Vcronensis lib. xv, cap. 18, scribil recentes lieuse Canbagiiiensiuiii bonis tridui (aiilum navigaiiune Hum am delata«, sc I'alribus conscriplis a

dilus; nam id lemporis Celebris eral August'"1" Aquileiensis primas Vf neliamm, llistria , Ni rio utriusque el Rhatia I. Audi llenricum Palla'.'iiin'i quo nemo diligentius aut eleganlius Aquileiemium res in lilleras misil : Po$t Chromaiium, inquit, *'ijiiiir patriarcha Augustinus, quo tempore aller Augusts nus Hipponensis ep'vcopus eloquently el doctrina fluminibus hccrcticorum tcsaniam in Africa obniebat. In aula paliiarchaü apudUtinum omnium Aquileiensiuni primatum elogia grandioribns, el plusquam unrialibus cltaiactci ibus antiquilus dcscripla leg"""1'-* Porro ibidem post Chromaiium Aiigustino hoc eul" gr mina insciibitur

AUGUSTINUS URBE ROMA A GOTHIS DEVASTAT* A discrimine évades, qui magnum philosonlium SacraCONSrERNATOSAQULEIENSIUM AMMOS . . Ç 4, ■ ■"•Mjuuni pniiosopiium soera

lem imiialus, mini non dicam m hueras, mittis, sed quod in le mirari ta m sxpe solitus snm, icnacissinia

[ocr errors]

Scribh ibidem Palladius Augustinum Aquileiansem sedcm indeplum fuisse anno 414, eamque cum viia reliquisse anno 42i, dalo eidem Adelpho successora. Errorem l'glt lli in mroque primale liant! suo loco statiiendn, scis me adnotasse lit», n llist. Pel., cap. 12. Cum Zosimus anno 418 Pelagianos damnasse), encyclicas ad Àquileicnsem et Mediolanensem primates misit, ut easdem suis in diœcesibus pttblicareni ; quemadmodum paulo anlca damnatis Itomx ab Anastasio papa Origenistis, Chromalius Aqttileiensis Auguslini decessor, ei Venciius Mediolanen. sis acceptis ab apostolica sede liticrU, ilidem in suis

memnria fulms , succenturialis q iibus<|ue ejusdem pixsidiis dimissis, ne verbum qtrdent uuicum stylo alligas ; sed volumina devorans, libi Musisque instar Aspendii canis, publici judicii aleam refugis, et nullo scribendi caeoelhe litillaris. Ilinc te felicissimum pu— to, qui prorttl al) invidorum censuris, eximiis erga lilleratos officiis nnmen tanto nobilius postcrilaii propagisti, qitanto dignius est f.ictis potius quam diclis nomen in xvum exlendcre. Il ri justx molis volumina Galloram ac Balavorum trpis excusa, ac libi cerlalim bonoris gratia nuncupala, (otelogia ab erudilis quilmcqtie lialis suis inlibrisiibi passim inscri

dicecesibus per suffraganeos episcopos Urigenistas " p'a sunt, ut nullus poslerorum quilius bonx arles in

proscribendos curaverani, teste Ilieronymo lib. u apologix contra Ituiinum. Ilinc Augustinus primas Aquileiensis apostolica? sedis contra Pelagianos dccretum cum litlerig ad suarum provinciarum episco pos misit ; quorum nonnulli, cum Pelagianis erroribus lenerenlur, memoratuni fîdei libellum ad Augustinum primaient dederunl. Quam vero ullius in diœcesi primatis Aquileiensis apud ccclesiaslicos prxsertim, Pelagiana hxresis radiées fixi-set, constat ex liitcris Seplimii Allinalis ad S. Leonem Magnum, et hujus rescriptis ad primalem Ai|uilciensem ; dequibus fusius cgi in eodem libro de llxresi Pelagiana.

Ad Gamerium redeo. Hic in suis noiis publicandis nonnullamab eruditis leetonbu$gratiam iniri possc speraliat ; verum tant infeliciter ea in re calculos posuit, ul in lucri loco eidem reponendum videatur, si t.im densxerrorumfarragini veniama lecloribus impelret. Mine fatearis necesse est, viros cruditos quandoque, ul luo verbo utar, paralragœdiarc, ac suis ipsornin scriplis nimium lenocinari; eadem coi.fideuter xqnc ac audaclcr in oculos manusque hominum miitcntcs, qux tamen e re ipsorum esset scrinio claudere , ac blatiis corrodenda relinquerc. El quidem, ut de me loquar, non quod in erudiloriim numerum venire ausim , sed quia indoctorum , ut ait poêla , volumina passim scribentium itirmx accenseor ; exislimabam me exteris diligentius in Pelagiana llistoria cbronologiam tractasse ; sed quantum inea me opinio fefelleril statim

amore erunt, tgnorare un<|iiam possit, vixisse Antnnium Maglialiecim , de litleraria repnblica ad invidiam usque benemeritum : ut illa tantum po3(rema tuo iinmini dies slare posse videatur, qux pessimo morlalium falo librorum ac lilierarum omnium a lia m oblivionem inducal. Ego sane nullum graii aniini ofQciiim mi-siim faciam, quo libi quaniulascunqtie vices rependam. Elenini non modo prior doelissimis ac bumanissimis liileris me convenisti, verum eii.im illuslrissimi senatoris et eq-iitis FerraniisCnj>p>nii gcncris nobilitaie, rerum agendarutn perilia, juris ulriusque scicnt'a, cl magna eliam apud principeui gratia conspicui, operam rogasli, ut in Eiruriam sacrai eruditionis professer vocarcr. Annuil omnium gra« tiarum vir, quo ad bénéficia pronior ne voio quidem fingi poiesl; sciebat enim serenissimo cardinal! Leopoldo (quo in nomine magnum Medicexglorix incra mentum, el lilierarum xque ac litieralorum cul le rem el Mxcenaiem incompa'rabiiem orbis vereraïur) nihil esse aniiquius, quam ut bisloria sacra, qux apud nosirates exsilium paii videbatur, palriain in Elruria cum honore reciperet. Ilinc ainplissimi senatoris opéra factum est, ul serenissiinus magnusEtrurixdax Cosinus EcclesiaslicamIIisloriam,qiixpublicissapicnlumcouveaiibus exclusa, cum umbraiicis quibusdam bominibusinltaliasubpaupereleclobospilabatur, regiamann prebensam, in Pisanum Ailieneum, hoc est, in suant omnium scieniiarum regiam iniroduxeril, insignem

inlellexi : siquiJem vel in ipso limine in pnehronis- n que eidem caihedram inauguraverit. Cum sapienlis

inuin impegi. Nant in priori pagina scripsi cum liaro nio S. Alltanasium anno 372 diem obiisse; imo.quod cum pudore dico, laudans Proierii Alexandrini pascbalcm ad Leonem Magnum epislolam, cum ibidem ex epoeba Diocletiani, el cltaraclere pascliali evidenicr deducalur, anno insequenli ejusdem obilum slaluendum fuisse. Plurcs nieis in lions errores inventent rigidi censores, quorum agmen me manel : quibus, ubi me allucinalum osletiderint, gralias plurimas releiatn, quippequi non mea, sed ipsorum cura ac labore, non dicam doclior, sed minus indoelus fiant ; illud enim Subinde Senccx diclum repelo ex cap. 18 de Vita beala, Cum vitiit convicium fpcio, imprimis tntis [acio. Tu quidem, vir clarissime, securus ab Itoc

sintus idemque prudenlissiwus princeps opiime in telligerel unam bistoriam niagnorttm regum nomina ad posteros cum laude transmiitere , eanuletn lam nobili jud'eio ac gencrosa munificenlia dentercri voluit : ut qttando illum suprema et scris taniuni nepotibus nota dies cœlo inscret, bisiorix munerc in Etruscx gémis desideriis, in omnium populorum qui liltcras extra b.irhariem norini, animis perennilcr vivat. El licel illum iugens erga superos religio, rarus in S'tlidiios antor, ex'mijts lilierarum culius, ac sollicita felixque gerendi imperii cura jam prideru orbi univer.'O vpectabilem fecerinl, ac grande iisqtti sceplra modcranttir cxemplutn posucrint; grato lamen bisiorix obsequio ullra avunt per ora hominum

[ocr errors][merged small][ocr errors]

ferelur , itsdemque qtiibus virtutum ac liUcrarum nolitia, sp liis pervagabilur. Cxternm cum singuli felici Ltclcsiaslicx Historia; sub Maximo prim ir« sorti adgraiulentur, ipse hoc unice d.>Ieo , quod me nulla sacra; erudilioiiis supellectile ornatuiu, ejusdem Historia; primum in Pisana Academia Interpretern designavit ; vcrcor enim ne cum eubliuiis fit historia: majestas, interprets vilio minor esse vidcalur. Unus tarnen, vir undequaque erudiiissime, ingcn'ein aniroi molestiam niiuuis, dum с lociipleiissiuia bibliotheca, quae demi lux airium, cubicula, ángulos quosque occupât, libros subinde ad me transmitlis, ut tanta; erudilionis suppetiis lirmatus, animum non despondeam. Te interim precor, ut me serenissiiuo domino qui le »que ac Hileras amal, commendaum facias, ut lanli principie patrocinio Tubus, Iclici fausioque auspicio deuiandatuin inunus nggrediar. Vale ac me, ut soles, ama.

ANIMADVERSIONES IN EAMDEM EPISTOLAM.

EpMola 175. Inscripiioncs bnjiis epístola) et scqueniis copióse cxplicuit cinineniiss. cardinal», contra Joan. Garncrium. Sed cum ad ip-as ephlolas nihil dixerit, nonntilla ad cas monebiinus ad doctrinan! quam coniplccluuiur pertinenlia. Quamvis enim, ne i|iii> calumnietur candorem nostrum, mulla sint quae tmprobamus in doctrina Pelagii e,usque seqnacium, adversara tarnen ejus non iia sese gesst runt ac raliin-iu.iii sunt, ul possinl cliam a nobis per omnia prob iri. Damnatus quidum ¡lie est el conviens exa; ¡talus ab omnibus, eliam qiiibus ejus dogmata ignota crant, ex quo est ab Africanis episenpis inramatus ; seil nulla hominum damnalio сГОсеге potest ul qnod verum fuit falsum bat, el vice versa nulla; boiuinum laudes ex crrore vcriiatem fac'unt. Prxterea notum est in inagniscœtibus res magnis aficctibus dijudicari; nee in re sal diflieili facile l'nii verum a falso secernere omnibus illis Africanis episcopis , quorum noniiiilli ne scribcrc quidem poluisse dicuntur 1 collai. Oarihag. c. 153, et doctissimi, praiter diccnili facnlitaleiu, pro modulo illius »vi, quid exiinium haluerinl non video. Non diccrcm hxc, nisi vidercm mulliludine et anictoriiale, mullo magis quam raiiouibus .pugnari.

Ibid. § 2. Id agunt isti (Cœleslius et Pelagius) damnabilibus disputalionibut suis, ut non defendendo, *ed potius in superbtam tacrilegam extolleido libervm Arbitrium, nullum relinquant locum grat'ee Dei, qua Chritiani sumus. ] Non capio qui in superbiam cxtollerenliibcrumarbitriuni.etquidem adversusDeum, qui lalcbantur eum crealorem esse humana; natura: omniiiinque ejus facullaluin, adeo ul ei debeant h >«nines quidquid babcnl boni, et ab со quasi ab omnium renim domino pendeant; bomincm vero, cum n itura sua minime pcccaior essel, sua unius culpa in peccaium esse delapsum et dclabi, non vero Dei, quasi ¡Hi negasscl qua; nccessaria crant ad vllandum peccatum; nee eo sccius Drum voluisse ci iguoscere peccata el xternam vitara largiri, cum contraria oni

A nia meriins esset, si modo Evangelio parmi, misio ci,ex lueragiaiia, scrvalorcJesu Christo, qui gratiiin illam Dei ei annuntiarel, cl ad officium iniscricordiier reioc:irei; neve homo pantin credibile esse censeret, qnod ille nuuliabal, addidisse Cliri lu m miracula, quibus (idem sibi vel apud pertinaces faceret; internum eiiam auxil uni suppeditare quo ánimos dominum illustrai, quamvis non necesario adducat ad cre lendum ; quin et per baptismiim homines regenerar!, ei filios Dei fieri. Quod a Pel.-gio dictum mullís oslen Ut Dionys. Pclavius in Historia Dognrutiiin Pelagianonim, qua; est loin. Ill Dogiii. ejus ihcoliigicorum éd. Amstelodamens s. Hoc ununi dicebal Pclagins penderé ab boniinc quod posset recio uli aul abuli lot divinis benéficas; qua in re. quamvis

В suirnu pere vituperaudi siut qui bem ficüs Dei abuiiiniur, non sunl admodum laudandi, si rigidi censores natura; nostra; esse vcl'miis, qui iis recle iitiinlur; nam qund possint hoc prablare, loiiim шипеris est divini, nee rnirum e-i eos felices esse malle in xlerniim, quam miseros. Furiosum qiiidein est el impiam, Deo vitam el moricm oflercnle, cligere mortem : at prefecto non est eximia; cujusdatn prudeniiae el viriulis malle viiani. Quis superhiat oh sapieuiiaiu el acumen, quod malueril vivere quam mori? E-t igiiur, cx sentcntia Pelagii, cur Deo gratias ngant lmmines, sed non cor sibi placcant ac plaudant. Africana; aul Puniese rhetoric» exaggeiaiio fuit, cum liberum arliilrium in sacrilegam superbiam exlnlleré dictus est. Quam facile fuit Pelagic* preniere сошга

C rias parles invidiosis conseelariis, Deinn jubere impossibilia, »ternis pœnis alficere homines quod impussibilia non prxstilissenl, aliisque id genus, quibus cxciisalur i laue homo, ас tola culpa in Denn conjicitur? Iluniililatis Christian» esse pulabant, м Deus omnium bonorum auclor fieret; et qu dem mérito ; at non ¡la id inielligi opurtuil, ul fieret eadem opera ¡niquus judex, quod Deo est contumeliosùsinium. Ac sane hisce permota sxeula seqiicniia in Pelagii opinionemdilapsa sunt, quam eliam Auguslino tribuerunt, cui ipsa Pelagii opuscula ascripserunl; quia non poterant sibi per-nndcre inn tum virmn quan-< tum cum fuisse ex Гаша pntabnnl, ejnsmodi consectaria poluisse concomiere. Profeclo sí Africani illi Patres id fuissent qnod videri volebanl, gravibus

D illis Augustinianx sententix incommodis probe pensilatis, sibi non liquerëpoiiusdixissent, quam loldamnaiionibus, quarum alix super aliis quaquaversiini niittebantur, docirinam non intelleclam damnassent. Pergiint lii-ce verbis : Qua et ipsum noslrœ voluntatis trbitrium vere fit liberum, dum a carnatium concujiiscentiarum dominulione liberatur, dicenle Domino : Si vos Filius liberaverii, tunc vcre liberi erilis; quod auxitium fides impeirat qnœ est in Christo Jesu Domino nostro. Non dubilabaut Pelagiani quin divina gratia homines a peccatis libcrarenlur, si modo ca recle uterenliir. Sed pulabant homines ca posse abiiu, ac prxterca neminem esse usque adeo mancipaiuin peccato, ut gratia ilia cxciiari nequeat, ad scr\iiuiem Africain quandoaddunt, quodauxWum fides impeiril? Id enim auxilium quod fidcs impeirat, non est gratia qua liimts Chrisiiani, qux aniccclil fidem, non c.mi scquilur; nani qtiando credidimns el Iule aliquid a Dco impeiranins, jam sumus Clirisliani. Redolcnl illa Yerba semipelagianismum , aul simile quidpiam. Ilaque atil boni illi viri nondum satis intelligebant docirinam Augusiini, aut est boc additamcutum ; cum, ut aJnotani Rcnediclini, in duobus mss. codd. deBinl.

illam fugiendam. Sed quid sibi volunl boni Patres A nime ingcnuum accommodumque adpr.Landumquod

lui aulem asserunt, ticul a [ratribut qui eorum libvoi legerunt cotjnov mus, in eo Dei gratiam deputantlam, quod talem hominis conslituit, ereavilque naturam , i/uœ per propriam voluntatem legem Dei possit implere,

volunt, apud domines verilalis solius amantes.

Ibid., § 3. Illam vero gratiam qua, ut diclum est, Chrisiiani sumus, cujut Aposlolus pradicalor est, dicens : Coiideleclor enim legi Dei , sccundmn interiorem bomincni; video aulem aliam legcrn in mcmhr.s meis repugnantem legi mentis Iiict, et caplivantem me sul) lege peccati, qnx est in men.bris meis. Miser ego boni», quis me liberabit de corpore moi lis bujus? Gralia Dui, per Jesum Christum Dominum uostrum ; nolunl omnino agnosecre, sed nec aperle qu'dem oppugnare audent. Verum iu Pauli verbis, quid aliud est gralia Dei, quam Dei mitericordia, aut Dei bénéficia? Nemo conirarium unquam ex vi naliva vous usuque probabit. Non negabat autem Pelagius bomincs

ihe nuturatirer in cordeconseriplam, sive in litens (la- B Dei bencficiopeccaloeripi; sed negabat fleri id afila

lam. Eamdem quoque legem ad gratiam Dei pertlnere, quod illam Deus in adjuiorium liominibui dédit. Si ci e(liiiius auctori Prxdeslinali, in prima syuodo Cartlia^iniensi, quinquennio aille babiia , obtuleiunt Ccclesiio libres suas, in qui bus Pclagiaua dogmata eipficabat. Quod si verum esscl, non mirai i sane non possemusCarlhagine non asservatos fuisselibrosillos, ut quam jure damirius ille esset liquerci; utque contra eum, ubi u us postularcl promerentur. Sed pariim boc crcdibile est, cumCœlestium hicPatresCarl!» ginienses damnent, libris eju, minime iuspeclis. Verum el boc mirniii est, grives episcopos lam accrbas senleulias in abseniem dixisse, minime leclis ejiis libris et recilatis duntaxat accusniorum lilieris.

tu quodam intérim, cui reluctari non liceret, et sine quo exten omnia Dei bénéficia inulilia essent. Oportebal Africanos prxsules perspicue suain et Pelagii scnientiam cxpriinere, ut quid sentiendum quidve ilamnandum, ex eorum seuleniia manifeslo 'iquerel. Sed longe maximam parlem Cbrislianorum in te conclussent, si aperle dixissenl quod scntebjnt; neque enim ante bax tempora, et anledeflniliones Africanornni concilioruin, aliter de gratia bomincs senserant quam Pelagius.

Pergunt Carlbaginiensis concilii Patres : Sed quid aliud agunt, cum hominibui animalibus, non percipieni.lms que tant Spiritus Dei, persuadere non cistanl ad i perandam perficiendamque juslitinm, acDeimimdata

Qux ratio judicandi a nemine paulo xquiore defeudi G complenda , solam sibi liumanam U'fficere posse nain

potest; prxsertim cum difficiles quxstioncs agerentur, in qtiibus facillimum crat senteniiam non audilorum malc imelligere. ltaque et xquius et prudentius se gessisset synodus, si judicium post lceta Polagiana scripta dislulissci. Ad id vero quod hic ex illis liabcl quod attinct, crealionem ac legem g atiat Dei esse, non potest hoc negari, cum sinl b.ec longe maxinia Dei bénéficia. Ni-i enim nos ratione prxdiios Dcus cieasset, non posseinusei parère, neque beatiludiue frui; nisi eiiain legem evangel.cam promulgassel, ol'ficium nostrum nobis paruin notum fuisset, maxiinaque credendi inciiamenta ac pr;e-lanlissiiuj pr:cmia nui h.ibercmus. Profecto non capio curspretiiu de liisce lantis Dei gratiis loquanlur Afiicani P.i

[ocr errors]

très, nisi accédai afflatus nescio quis, cui resistere non lt assenlilur, nimirum, dum est animalh sequiturquu

licet, isque pauculis concedendus. Priuribus beueliciis refeitx sunt litlerx sacrx, adcoque perspicue de iis loquunlur, ut sine iusania ab iis qui Scripturx credunt negari nequcant : posieriorein vero frustra probare uilun ur Patres Africani , nec quidquam l'ioferiini, prxler loca aut plane aliéna ab eo quod speciant, aul summum ambigua. Hoc quoque merilo desiJcies in liac eorum epis'ola, quod gratiam illam suaiti nusquam deliniam, no pio vocis ambignitaleni disculianl; quasi illo uno sensu quem volebant (cgerelur in Sciipiura, -atisque esset proferre loca in quibus exstaret, ni probarelor quoJ senliebant. Apluia boc est, fale i', ad innvendam inviili un, at mi

impetuin brutnrum, prxscntia tanmm et sensilia quxremium. Al nihil obsial quominus inlellecia et pensitala Evangclii prxstania, animalis homo ejusmodi esse tandem desiual. Prxierea enim qu.isiveiiin a Pairibus Afris, an non Deusjubeat domines animales desinere animalibus cupidilalibus obsequi; an non mandata négligentes pleciat, ac proinde excusari non posse censeat#? Hoc si ita est, quod nemo Chrislianus neget, oportet ut habeant, aul possint ii houiiuesconsequi quxcnnque suni necessaria ad parendum; alioquin iniquum esset eis id imperare ad quod prxsiandnm necessariis esseul desliluti subsldiis. Plura non addini : uorunlenimquicunque hasce cou

« PreviousContinue »