Page images
PDF
EPUB
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small]
[merged small][ocr errors]

a Marklio Ficino traducta: adiectis ad eius vitæ & operum enarratior
nem Axiocho ab Rodulpho Agrícola: & Alcyone ab Augustino Dar
tho tralatis.

for gasi Augufto.

[ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors]

Iodocus Badius Afcenfius , D. Michaeli Bodeto , viro mortalium consensu optimo,
Consiliario regio prudentissimo, Pari Franciç,ac Lingonen. Episcopo dignifsimo, bene
agere & lętari,

[ocr errors][merged small][merged small]

VANQVAM Pater merito tuo laudatiffime longe abhorreo
ab impudétiflimo hac fere tempeftate fcribentium instituto ,
teterrimo,oprimi cuiusą pręiudicio, fine dele&u,abfg iudicio,
citrag omnem ruborem,infimos mortalia & vix qui nominen
tur,dignos , manifestaria & impotéti afsentatione, fummis no
minibus exrollunt:vfqueadeo vt vix vllam conspicias ab eis.co
scriptam paginam,in qua non septies,colendisfimi,metuendiffi
mi,reuerendiffimi:& id genus latinæ linguæ priscis obseruato
ribus ignota monftra,inculcentur,quę res effecit,vt re integra
neminem nunc pro meritis laudare valeas,cunctis fimile de 0,
mnibus præiudicantibus. Qq præterea,me latet minime Lici.
nium Fimbriam yirum consularem a summis auctoribus Mars

co Tullio Cicerone in officiorum tertio : & Valerio Maximo
lib.antiquorum inftitutorum feptimo,immortali laude donatum,g a Marco Ludario Pinthia, splé
didiffimo equite Romano iudex adicus de sponsione quam is cum aduersario,g vir bonus eflet,fece
rat,nung id iudicium pronunciatione sua finire voluerit:necinquit Valerius , cuius hæc agnoscís
verba )aut probatum virum,fi contra eum iudicàsset,fama spoliaret:aut iuraret cum virum bonum
effe,cum ea res innumerabilibus laudibus contineatur.Qginquam hæc ita sunt, tamen communé
mortalium consensum fecatus,& aurium oculorumg iudicio inductus(nam quæ audiuimus,vidio
musg teltamur)nihil fum veritus,te virum oprimum pronunciare.Ita enim à teneris ynguiculis in
ftituisti vitam:ita in consulatu regio:ita in epifcopatu vixisti & viuis, vtos diu viuas optamus : vt
eo nomine digniffimus extra omnem aleam comproberis: vsqueco , vt fi priscorum consuetudinem
fetari velim,qui optimum ac maximum quemg in suo genere deum nuncupabant:te merito & vi-
rorum,& confiliariorum,& Episcoporum,& eorum quos nunc Pares Franciæ, olim regulos Gallia
rum appellabant,deum compellauero. Quocirca cum opera Platonis, quem philosophorum Deum
prædicant omnes,& qui ynus Antimacho poetæ,inftar omnium erat:a Marsilio Ficino tralata & pa
raphrafi egregia illustrata prælo noftro iamiam emittenda, nullius viuentium tam visa fint expetes
re ac tuum præsul digniffime quo tueantur,præfidium:ne iftud eis deneges maiorem in modã ites
rum acą iterum precamur.Vale.E chalcographia nostra ad quintum Calendas Iunias Anno abres
demptione humana.MDXVIII.Et rurfus ad Idus Septőb,MDXXII.

[merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small]
[ocr errors][ocr errors]

:: MARSILII FICINI FLORENTINI IN LIBROS PLATONIS AD LAVREN.

TIVM MEDICEM VIRVM MAGNANIMVM.

PROOEMIVM.

IVINA Prouidentia,fortiter attingens omnia, suauítero disponens mas
gnanime Laurenti,ftatuit, religione sanctam non folú prophetis, & Sibyla
lis,facrisp armare doctoribus,verumetiam pia quadá, elegantio philoso-
phia,fingulariter exornare:vt ipsa pietas omnium origo bonor, tam secu
ca tandem inter omnes sapientię,& eloquérię professores incederet, q tuta
penes domesticos conquiescit. Oportebat enim religionem(quæ vnica eft
ad felicitaté yia)non rudioribus tantum hominibus, verüetiam peritiori-
bus communem fore.Qua quidem duce ones ad beatitudinem, cuius gra-
cia nati sumus,& ad quă confequendam,communi ftudio laboramus, facia
lius,turiusg peruenire possimus.Itag deus omnipotens, ftatutis temporis

bus diuinum Platonis animum ab alco demisit,vita,ingenio,eloquiog mí
rabili,religionem facram apud omnes gentes illuftraturu.Cum vero ad hæc vfx fecula sol Placonia
cus nódum palam latinis gentibus oriretur,Cosmus Italiç decus,& infignis pierate vir,Platonicam
lucem,religioni admodú salutarem,a Græcis ad Latinos propagare contendens, me pocillimú intra
suos lares plurimú educatum,tanto operi destinauit.Ego auté & fi a tenera etate nominis Platonici
cultor,rem tamen adeo grauem,nõ meis quidé,sed aui tui Cosmi prosperis aufpiciis,fum aggressus
sperans diuinam opem tam necessario,tamo pio officio non defuturam. Hac ergo in primis ipe du.
aus, Academiam sum ingrellus,decemg ex ea platonis noftri dialogos, Cosmo prius @ naturæ con
cederet,latinos feci.Poft eius obitum patri tuo Petro pręstantissimo viro,dialogos nouem legendos
dedi.Post vero Petrus e vita decessit, fortuna prçclaris fæpe operibus inuida,inuicú me a traductio
nis officio distrahebar. Verű tu & religionis cultor,& philosophiç patronus,me ad inccptum omni
fauore & auxilio reuocafti.Quáobrem ad inftitutum munus felicibus iterum auspiciis fum regreso
fus,neg traduxi tantum, verüetiam partím argumentis menté perftrinxi Platonică, partim quoad
potui breuibus comentariis explicaui.Opus irag totum diuino auxilio iam absolurum tibi libétiffi
me dedico.Ad quem illa etiam,quç maioribus tuis infcripta sunt,iure hereditario pertinent, virum
profe&o auiræ paternæ in patria colenda vircutis heredem.Leges auté inter dialogos funebre Pla
tonis orationé pio fratri tuo luliano dicatam.Prçterea vbi ad libră de Regno perueneris, videbis Fe
dericum Vrbinaté ducem eo die a me honoratuin quo ipfe tuas ædes honorifice salutauit.No sola
vero fepté arg triginta libri,qui solo tuo inligniti sunt ticulo,fed cunci denig rui sunt,quandoqui
dem omnes tui gratia sunt absoluri,atg ego sum tuus.Neg veru me Platonicum in his libris ftylu De Plato
omnino expreffifTe profiteor, neg rursus ab vllo,quis admodum doctiore,vng exprimi posle confis

nico sty? do.Stylum inquá non tam humano eloquio,q diuino oraculo similé, sæpe quidé tonantem altius,læ pe vero nectarea fuauitate mananté,femper auté arcana cæleftia complectentem. Profecto quéadmodum mundus tribus præcipue dotibus et munitus,vtilitate,ordine, ornamento, atg ex his diuina nobis testatur arcifice,ita Platonicus ftylus continens vniuersum, tribus potissimú abundat munes ribus,philosophica senréciarũ veilicate,oratorio difpofitionis elocutionilg ordine, florum ornameto pocticorú,& vbiq tum diuinis vritur teftibus,tum etiá certiflimú de architecto mundi deo pero hibet teftimoniu. Valeant igitur Magnanime Laurenti,valeant procul omnes, qui minutissimas eru diendæ pueritię a Platone rationes efflagitant.Erudiát alii rudiores,& eruditi denigs fores Platoni Plato era cas adeant,inde non tam puerilia rudiméta,qdiuina myfteria tandé reportaturi.Dixi modo Lauren ditis lege ti candem.Nam Plato noster anteĝ diuina fundar oracula,ne facra prophanis cómunia fiant,audiê dus. tium animos triplici paulatim ad summũ calle perducit,purgatione,relolutione,conuersione. Quá.

Platonis obrem mulca legútur apud Platoné ad purgandos peurbationibus animos pertinétia. Plura rurlum

pręparas ad foluédas mentes a sensibus.Plurima etiá ad conuertédas,tum in seiplas, tum in deú omniú aucto menta: rem,in qué,veluti folem,rite couersæ,opratis inde veritatis radiis feliciter illustrétur. Incerea Plato nofter,dú occultis sçpe modis humano generi necessariü tractat officium,interdú iocari videt & lu dere. Verú Platonici ludi atæ ioci multo grauiores funcs seria Scoicoru. Nep em per humiliora quedá dedignat alicui peruagari,modo fenfim auditores captans humiliores facilius ad excelsa perducat.Miscer frequéter grauiffimo quodá cófilio vtilia dulcibus,quo modestis sermonis bládi lepom ribus,animos natura proníores ad voluptaté, per ipsam voluptatis escam ad cibú alliciat salutaré. Fingit & fępe fabulas more poetico,quippe cũ ipse Platonis ftylus,non tam philosophic', ĝ reuera

lo.

1

[ocr errors][ocr errors][merged small]

poeticus videatur.Farir enim interdum,ato vagatur,vt vates,& ordinem interea non humanum seruat, sed fatidicum,& diuinum:neg tam docentis personam agit,s sacerdotis cuiusda atg vatis: partim quidem furentis,partim vero cæteros expiátis:& in diuinum furorë fimiliter rapientis.Fas bulis vero inter hæc ob id potiffimú vti videtur:vt inter varios Academię flores oble&tétur quidé omnes:fed expiati dútaxat poma decerpant, vescantur suauíus, facilius concoquant, perfe&ius nutriantur.Agit aurem dialogis omnia:vt sermo viuens, personas loquéres ante oculos ponat, persua deat efficaci”,& moueat yehemétius. Accedit ad hęco amicos(vt par eft opportune dialogis suis honeftat, facilius multos pofteritati cõmendans.Pręterca opiniones eadem de re diuerfæ cômodius dialogo recensentur.Mitto q dialogus mira quadam verietate delectat:& attentione audientes deti net,& legéres. Verü quidná longius per minutiora quędá & humiliora digredimur! Sophia magna nime Laurenti,quę solo louis capite nata,ab initio cú eo erat cun&a componés,patrem imitás,ipsa quog fíliá solo capite peperit,Philosophia nomine,cuius dclitic forent,efie cum filiis homint. Hác igitur in terra quonda per varias gétes peregrinanté excellétiora paflim admirabantur ingenia.Quo rum in numero, Plato nofter nófolum admirato eft illa:fed & primus & folus ad summá excoluit. Huicenim ille primus tang facrę sacerdoria cinxit tépora mitra:prçterea peplum induit, qd Augu ftam filiam Mineruę deceret:caput eriá manusg & pedes fuauiter redolentibus illiniuit ynguentis. Denigs folú ipsum quacáo philosophicum numen incederet, variis afperfit floribus, & orauit. Ta. liserat,arg etiá eft huius diuę intra limites Academię deambulaptis habitus, talis ornatus. Quos tiens Vero extra hortos Academicos peruagatur,nö folü vnguéta semper amittit,& flores, sed etiá proh nefas,fæpe incidit in latrones,atg amislis sacerdotii & grauitatis infignibus nuda pafsim, & quafi prophana pererrat,adeog deformis apparet,vt neg Phæbo vlterio Mercuriog suis familiaria bus placeat : neg insuper vel auo suo loui, vel Mineruę matri probetur. Ceterum ftatim materno confilio intra parietes & hortos Academic sese recipiés,antiquü resumit decus:& ibi velut in patria libentissime requiescit.Quãobrem iuuat vna tecum Platonice Lauréti omnes:tum discendi, tum be ne yiuendi cupidos,ad Academia Platonicam cohortari. Hicenim iuuenes vel inter iocandum præ cepra morum,vel inter ludendum induftriam differédi iucunde admodú,& facile consequétur. Hic viri eciam rei tum familiaris,tum publicæ disciplină abunde perdiscent. Hic fenes pro mortali vita, vitam fperabunt eternam.In Academię hortis poetç sub lauris canentem Apollinē audient.In vestí bulo Academię oratores fpe&abür Mercurium declamátem.In porticu Vero,& aula iurisconsulti ci uitarúg gubernatores,Iouem ipsum auscultabunt,fancientem leges,iura di&antem,imperia guber. nantem. In ipfis denig penetralibus,philosophi Saturnum suum agnoscent,cçlestium arcanorâ con templatorem. Vbig vero facerdotes rerug sacrarú antiftites arma reperiết, quibus pietatem aduer sus impios ftrenue pregant.Huc igitur,huc precor,omnes accedite,qui liberales colitis disciplinas: hic eas, & libertatem vitæ pariter adepturi:huc deniz cun&i concurrite,quos affequédę veritatis, & confequédæ beatitudinis perperuus ardor inflámat:hic aspirante deo, veritatem ad votum, & feli citatem confecuturi. Verum interim admonendi eftis,ne temere de rebus Platonicis,immo vero di uinis, feratis sententiá,fed longo,& equo examine iudicetis,neq liuidam in eos céfuram exercearis, qui procul ab omni liuore yobis vigilant,& laborant.Immo vero fauete libenter auctori pio, faueté etiam traductori,non solum translatione verború, sed explicatione fententiarũ cõmuni omnių yrili tati pro viribus consulenti.Nolite precor antiquá falutarég do&rina, heu iádiu nimis oppreffam, nuper autem in lucem diuina prouidentia prodeunté, insequi crudeliter,& opprimere,ne

forte quá deus omnipotens vult vbig viuam,mortalis homo fruftra perditam velit. Dextera enim domini fe cit virtutem,dextera domini iam exaltauit eam,non morietur,sed viuet, & narrabit opera domini.

Ed quonam optime Laurenti nos ingens in Platonem ac nesciens tenere modum, raptauit
amor!Num in Platonis causa declamauimus:oratorię facũdię principis:Satis enim superes

ipfe pro sua causa declamauerit,apud eos prçserrim,qui perturbationib'vacui,çquos le prę ftiterint auditores. Te vero in presentia minime adhortabor,mirum in modâ ad hçc omnia volátas te propensum,ingenio promptū,studio eruditum.Sed optabo dútaxat,vt & legas feliciter, & felicis fime viuas,Marfilii tui memor. Dum vero Marfiliú Ficinü nomino, Philippú quog Valorem Aca. demicum noftrum intellige pariter nominatá.Nam fi Valor atg Marfilius in Platone defendendo, & in te amando idem sunt,proculdubio inter fe quog sunt idem. Valoré tibi Lauréti fingularis sua virtus probat,Platonicus honor laudat,incredibilis in te amor yalde commendat,

[merged small][ocr errors]
[ocr errors]

PLATONIS VITAET PRIMO GENEALOGIA ET GENESIS.

19

LATO Athenienfis Ariftonis & Peri&tiones fiue Poronæ filius a Neptuno genus Platonis
vering ducit.Nam Solon a Nereo & Neptuno descédit.Solonis vero frater Dropi parentes;
des Critiam maiorem genuit:a quo Calefcrus ortus duos habuit filios:Critiam sci
licet minoré,quí yn'ex trigira Athenaru gubernatorib9 fuit,arg Glauconě Char
midis & Periciones patrem. Perictione vero Aristoni nupta, Platoné peperit & Adi

mantum & Glauconem.Feminam quog Poronam:quæ Eurymedonti nupra,pepe rit

Sæulippum.Rursus Aristo Placonis pater a Codro filio Melanti descendit,qui iterú in Neptuna ficut & Solon originem referunt.Ferunt Athenis celebre esse, Aristonem Perictione cum esset specio fiffima congredi conatum ele. Verú fuisse illius conarirritos,vidisseo in fomnis Apollinem,atg ab eo iussum müdam a coniugali copula quoad pareret seruauiffe.Qd & Laertio,& Polycrates scribūt. Nascitur Athenis vel in Aegina a Troiæ captiuitate anno septingentesimo quinquagefimosexto: ab

Natiuitas vrbe codira trecétefimotertio:ante Chrifti aduentü quadringentesimo vigefimotertio. Platonis Ges

Genesis nesim qualé adolescés audiuerá in libro de Amore fignificaui:fed nấc adducá qualé lulius Firmicus Aftronomus describit.Cuius opinionem,hac in re existimo veriorem.Eft autem eiusmodi:In ascen. déte aquario Mars,Mercurius, Venus.In fecúda ,Sol in piscibus.In quinta,Luna in Geminis.In septie ma,lupiter in Leone.In nona,Saturnus in Libra.Hanc genesim Iulius Firmicus afferit fignificare viş rum,qui mirabili eloquentia polleat,cæleftig ingenio ad omnia secreta diuinitatis accedat.

EDUCATIO,IMDOLES,ER VDITIO,SOBRIETAS PLATONIS,

Ertur,cum in cunis effet, labiis infantis apes mel infudiffe,eloquentię futuræ prem
lagium.Aiût Socratem vidiffe per fomniú holoris pullum fibi in gremio plumesce
re,qui continuo exorris pennis,expansis alis in altum euolans , suauissimos cantus
ediderit.Poftridie cum a patre fibi Plato commêdatus effet,hunc esse cygnum qué
viderat dixiffe.Poetico ftylo in adolescétia floruit.Elegias composuit,& tragedias
duas,quas & ipse igni dedit,cum primum animú ad philosophiam applicuisset, Pri

mis literis a Dionyfio præceptore imbutus eft,deinde Socratem audiuit vigesima annum ætatis agens.Poft Socraris mortem Crarylo Heracliti discipulo, & Hermogeni Parmenidis philosophiam tuenti fefe accommodauit.Cum effet annorum duodetriginta Megaram fe ad Euclidem cum aliis Socraticis contulit. Hinc Cyrenem profe&us Theodorum mathematicum audiuit, Euclides atg ide in Italiam ad Pythagoreos Philolaum & Archicam Tarétinum Eurytumg côceflit. Ab his Megarēsis in ægyptú ad pphetas & facerdotes se recepit.Decreuerat ad Indos Magosa progredi : verum propter Asia bella a proposito destitit.Regreffus demum Athenas

in Academia vitam duxit.quem insa pe Platon lubrem Articæ locum dicitur elegiffe,qd eciam diuus Bafilius & Hieronymus comprobát, vt nimis In Italia bonus corporis habicus ceu vitis nimia luxuries amputaretur.Erat eñ & fpeciofiffimo & robuftiffis philofos mo corporis habitu. Vnde & a lațis humeris,ampla fronte,& egregio totius corporis habitu oratio phi, niso vbertate,Plato eft nuncupatus:cum ante nominatus fuisset Ariftocles.Nihil in eo defcrme nifi forte vox aliquátulum gracilis,& nefcio quid sub ceruice gibbosum eum aliquantulum deformabat. Ob Academię habitationem passus est quartanam febrem meses decem atg octo:fed sobrierate & di ligentia sua vires podt febrem validiores ĝ ante recuperauit.

MILITIA ET NAVIGATIO PLATONIS TRINA.

PRIMA NAVIGATIO.

M

Ilitauit ter.Primo in Tanagram,fecundo in Corinthum,tertio in Delum,vbi etiam
victoria poricus eft.In Siciliam ter nauigauit.Primo yr insulam & ethnea miracula
crateresg videret.Agebat tunc.xlıætatis annum:quo etiam tépore Dionysius Hers
mocratis filius vc secum loqueretur impulit:vbi cum ille de tyránide differeret,die
cens non id præftare quod fibi soli effet vtile,nifi virtute etiam excelleret,offensum

Seyrannum atg iratum dixiffe aíunt. Verba tua otioforum fenum sunt. At ille.Et tua inquit cyrannidem fapiunt.Ad hæc indignatum tyránum primo quidem illum necare voluiffe. Deide vero a Dione & Ariftomene obfecratum,id minime effeciffe:verum Polidi Lacedæmonio,qui per id tempus legatus ad fe venerat,eum tradidiffe,ve yenundaretur. Eum ille in Aeginam adduag

« PreviousContinue »