Page images
PDF

Ex NATURA compARAToRUM. r r

mortem pejus ef?: beatur vemter, qui te Chrißum portavit, beatior, qui verbwm Chrißi amalit & cw/?odit. Superlativus etiam fubinde, altero extremo omiffo, implicat cemparationem, veluti hae in propofitione : Deus e/? em perfeâiffimums nonnunquam interrogativae includitur, uti 1 Cor.9, 9. in comparatioae Miniftrorum Ecclefiae cum bobus: M* 1&v ßoäν μάλει 1& e &; cujusmodi prapofitiones appcllari folent materiales & virtualiter comparativæ. (^) Hebraei comparatioges frequentiffime exprimere folent per praefixum n uti Prov. XIX, 1. :שוב רש הולך בתמו מעקש שפתיזוהוא כסיל 3omus pauper ambulam in integritateßa ,pr* perverfa labiit, qwiffultur eß, l.c. melior eft pauper integer, quam pérverfus lábiis, fic prov. 27, io. pri) n*£ >i°P RP sib, melior e/f vicinus propinquur, quam frater tongimquur. conf. Ef.LIIX, 1 3. Ecclef.7, r. §. Vfl. Vfus comparatorum in omni vita, aétionum & fcientiarum genere eft quidem ampliffimus, ad q\x»u«9{a, excitandam & roxvyvwoia, confirmandam, ut mens hominis, rerum uniformitate defatigata, fimilium varietate & obje&torum diverfitate recreetur, feriaque ftudia fimilium aut diffimilium collatione interpolentur, & ad majorem attentionem, meditationem diligentiorem & fervorem in inquirenda veritatis cognitione excitentur. Nimius tamen ille non sit, sed parce & caute adhibendus, ne multitudine comparationum intelleétus obruatur, nec amoenitate illarum inefcatus, a materiae feu objeóti principalis accurata notitia & vera ejusdem eftimatione abtrahatur.. (a) 恕) Poetis igitur frequentior eft ufus comparatorum, nam & prodeffe volunt & dele&are poetae, . quam difciplinarum thegretica. ium & pra&icarum do&oribus,. quibus non nifi ad illuftranda praecepta fölent adhiberi; quare *•^v£a&is illa comparationum, quärum mirus eft artifex, in Sameca faepius notatur, qualis videre eft Ep. 11. ubi levitatem in ftudiis ac confufionem ordinis coerciturus, le&orem tot comparationibus obruit, ut parum abfit, quia hifce diftri&us oblivifcatúr primarium obje&um, cuiilhufttando ifta adferuntur. In Pirgulis . . " B 2. - VCIO

[ocr errors]

vero & ingenium & prudentiam in comparationibus feligendis commendare folent , quas ita rebus attemperat, ut pro materiæ tra&andae varietate, fimilia modo a fublimioribus, veluti in Georgicis, modo a vulgaribus, uti in Æneide, fæpius petita, le&oris animum vel eleva' re Wel fatigare, ubivis autem àttentiorem reddere ftuduerit.

§. VIII. Hujusmodi ex comparatis ಶ್ಗ genere, quo in Prophetarum vaticiniis & ipfius Chrifti difciplina, nullum fere frequentius, Paulus quoque utitur in ea, quae inter gentiles ad Chriftum converfos & Judæos, fuae legis Mofaicae cultores obftinatos , de falute aeterna, verfabatur controuerfia, Cap. Epiftolæ ad Rom.XI. decidonda, ex quo dubium illud de Comverfîone Judeorum, tot feculis vexatiffimum, noftra quidem opinione, haud difficulter

diffolvetur, ipfa textus ovvsq)sls viam monftrante. §. IX. Ex eo, quod Paulus praeced. Cap.X. v. 2o. z r. ostenderat, Graecosi. e. Gentiles, per auditum io insis pradicationis Evangelicae v. 16. 1 3. reperiffe Dominum v. zo. atque fic ad fidem JESU CHRISTI converfos, in gratiam & fpem falutis æternae receptos effe ; Judæos vero huic Evangelio toto die obniti & pertinaciter contradicere, v. 21. ex Efa. 65 , 1. hinc nova eft quaeftio mota : an ob contumacem hanc contradiétionem,& obftinatam Meffiae JESU, patribus promiffi, & nunc exhibiti ac praedicati, rejeétionem, Judaei seu Israelita , aspe conversionis & salutis xterna posfeffione, fint fimpliciter & abfolute reje&i ? quod procul`dubio Romani affirmabant; Paulus vero id capite hoc XI. negat, & variis argumentis fententiam fuam confirmat. Nam v. I.ipfam quaftionem przmittit : M, drazalo 3 età, 1ừ xaà, &ư;; quæ interrogatio propofitioni negativæ æquipollet, q. d. impoffibile eft, quod Deus Ifraelem, populüm & peculium fuum, a primis feculis ex multitudine gentium fibi fele&um, prorfus totum rejecerit, ideo addit: έ yiolo, abfit. Uni- versa

[merged small][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]

§. X. Epiphonematis hujus interpretatio crucemTheglogis fixit acutiffimam. In quam diverfas namque partes fcindantur.hic interpretum, cum prifcorum, tum recentiorum, fententiae, neminem praeterire credimus, qui vel extremis tantum labiis fidei Chriftianae controverfias delibavit. Salutem, & quidem aeternæ beatitudinis , Paulus Judajs, Ifraeli, adfcribit futuram; falutis autem poffeffionem præcedere debet converfio ab incredulitate, hinc dubitari nequit, Converfionem quoque Judeorum expectandam esse, quo falutis illius participes fiant. guamdo autem, & quamta fit futura ifta converfio? a tot fcculis difputatum eft: utrumque definire

vide

DE converSIONE JUDYoruM, 1 5

videtur Apoftolus v, 25. ri quamdo per verba : &xgic : rs rxj. ewua r&v i9v& iur{λ9;, domec plemitudo gemtium ingrediatur ; rs uanta vero, dicendo: «al gra ras Ισραήλ σωθήσεται, & ita amnis Ifrael falvabitur; neutrum tamen fuis carere difficultatibus itidem manifeftum eft. Univerfalem quandam Judaeorum converfionem, ante confummationem feculi adhuc certo futuram effe, voluerunt & olim & hodie plurimi. (,) . Horum fententiae tamen plures alii, & ipfe Lutherus (•) contradixerunt, quibus, tum pervicax & fallax Judaeorum, ad fidem Chrifti ample&tendam, obftinatio cognita eft, tum ipfa Salvatoris vaticinia, Matth. XXIV, 34. in pretio funt. Veruntamen, ut falva maneat univerfalis illa Pauli propofitio, alii Theologorum, quos x«/' £vaua adferre, nec locus hic, nec charta patitur, vid. tamen Poli Synopf Crit. im h. l. cum Memochio contendunt, licet univerfalem Judæorum, vel diftributive omnis Ifraelis, converfionem vix fperandam effe concedant, infignem tamen aliquam & maxime notabilem, univerfoque orbi confpicuam, illorum ad fidem JESU CHRISTI converfionem, ante interitum hujus mundi certo ex- pe&andam effe, opinantur, ita ut adjeótivum rä; omnis, íumatur pro amiverfâlitate morali, vel umiverfalitate fecundum quid, explicandum, prope omnes, plurimi ex fingulis tribubus, flerique Ifraelitarum, maxima fui parte, paucis duntaxat exceptis, qui,in comparatione converforum, pro nihilo reputentur; horum fententiam, fi univerfàlis Judæorum converfio speranda non esset, amplectuntur Theologorum non infimæ £örtis plurimi, quibus cürae cordique eft, Spes meliorum fem* porum Ecclefie, ante Chriftiadventum adjudicium παντοκριτικόν, «xpeâandorum : horum enim felicitatem ex tali tantaque Judæorum converfione, infignem in modum auótum iri con

[ocr errors]
« PreviousContinue »