Page images
PDF
[ocr errors]

prafitam Comtaremo diffimulandam fibi putauit bonus Kieslingius, fatis que habuit fimulationis motam affingere iis verbis, quibus Paulus, accepta Comtaremi morte, dolorem /uum declarauit. , Quare in eumdem Kies/imgium eam ip/àm motam regerems, ita ipfùm affabor?

- Ecquis te tulerit de calliditate querentem? Duo mihi, in hac epiftola, . obiicis argumenta uberius explicanda, & confirmanda folidius. Primo idagis, ut CoNTam EINvM cum Thoma Aquinate, & Scoto, viris ex Scholis liberaliorum, & humaniorum difciplinarum eliminatis, dudumque pulfis amica concilies coniun&tione. Sapuit profe&to Cafp. C6NTARFN vs, vltra fæculi, quod illuftrauit, fui morem, & hos difficultatum Patres, qui illo tempore æftimabantur fapientiæ fanétioris oracula, sobrie explicuit, nec non eosdem modeste castigauit, ne tøtam Thomiftarum, Scotiftarumgue aduerfus fe "concitaret cohortem. Difputatio C o NT AR ਾਂ demerito operum, vtrum nimirum opera noftra in falutis & iuftificationis negotio coram Deo æftimanda fint meritoria. - Explicat Co N T AR EN vs *) ex Ariftotele iuftitiæ rationem , & demonftrat: Patrem inter & Filium non proprie effe iuftitiam conftituendam, nec Filium aliquod habere miritum, quantumuis patri fit obediens, & parenti omnia præftet, obfequii ftudia. Satis belle & dextre hæc à coN... TAR E N o dicuntur, & ad præfentem controuerfiam perapte adlicantur. Certum enim eft, filium ex debito facere, quicquid oni, & falutaris parenti praeftiterit. Confert nunc Co N T A R EN vs **) hoc exemplum cum meritis hominum, & luculentis verbis prodit, Thomam Aquinatem, & Scotum, qui de merito hominum coram Deo difputant, hac di&tione meriti minus accurate uti. . Recitabo verbâ toto fuo in ambitu: His fundamentis iaάis redeamus ad propo/itum mo/?rum, de meritis mo/?ris apud Deum. D. Thomas, vir doétissimus, & santissimus, in prima secunda mouet hamc quaeßionem ; Vtrum homo poffit aliquid merèri apud Deum. Im fòlutione autem eius, fretus veriffima /emtemtia Arißotelis, quam fùpra expofüi, dicit, quod, cum homo fit creatura Dei, & habeat omnia fùa . - A 3 z · boma

*) In laudat. Epiftola Contareni ad Alexandr. Farnefium a me ex Flacio * allata, in Epiftola ad Em. Quirinum. p. 13. edit. MDCCLI. **) In excitat, Epiftol. p. 13. 14. *

قطع في 6

* bona interna 8 externa, fpiritualia, 6 temporalia, naturalia , 6 fpermaturalia â Deo: mom fit iuffitia inter Deum & hominem proprie /oquendo, & quidem milto minus quam inter patrem & filium, cum citra omnem comparationem multo magis omnis homo dependeat â Deo, qvam filius á patre. Et ideo mon e/? meritum fimpliciter; fed tantum fécumdum quid. Quare munquam vere dicere poffumus, quod habeamus meri

tum, per quod Deus mobis st debitor. Sed/ibimet tantum debet. Seruare.

enim eum comuenit ordinem á fe inßitutum, mec megligere proprias promiffiones: ceterum mobis mom debet quicquam, Ideo quoad mos attinet mom poteß ullum meritum effe erga Deum fimpliciter, fed fecundum quid. .Atque hæe e/? refòlutio buius quæ/?iomis â D. Thoma expofita. Scotus porro fùper 4. femtemtiarum, eamdem /entemtiam diverfis verbis exprimit. Confert enim meritum cum acceptatione Dei, & dicit, amimaduertendum effe, quod Deus mom ideo acceptet mo/?ra opera, quia fimt meritoria, /ed potius comtra, ideo, quo ad mos attinet, adef? meritum, quiâ Deus opera mo/?ra accipit, vt meritoria. Videt T. R. D. quomodo ambo í/íí excellentiffimi viri explicent mo/?ra merita apud Deum.

Quo hæc difputatio ad modum difficilis, & obfcura in lucem protrahatur, placet ftatim fubiungere CoNTAR EN 1 explicationem fententiæ Lutheranæ oppido fautricem. Audi, fodes, CoNTAR EN 1 *) explicationem, & eandem, Eminemtiffime Princeps. re&ta Tecum reputa via: . Re/?amt adhuc pauca dicenda, de merito vitæ ætermæ, quod videmus etiamu ip/os vitaffè, medicerent. Noa e/? dubium vllum fecundum principia Phi/o/ophiae , & Theologiae, quim matjva vis matura aut ingemium ommis /?eciei, aut etiam ip/à /pecies ac res, fìis aut ex fua matura peruenientibus operationibus ad /ìum finem, fcopumque perueniat, eumque consequatur, aut eo potiatur: teffante id Ariffotele primo Ethicorum, & im multis aliis locis. Quare cum mos quoque per fidem Chri/?i participes fa£fi fimus diuinae maturæ & Spiritus Sanéïi, videmus po/? gratiam, per opera mo/?ra, quatenus ea á /?iritu /âméfo im nobis imhabitamte fiunt, pertingere ad diuinam felicitatem eperatíomum. Atque ideo i//e /ùa matura /imt meritoriæ vitæ æternæ, Verum contra hic oportet confiderare,' quod /ecundum dogmata Chrißiama, fàcrasque literas, fit di/erimew imter fines omnium aliarum /pecierum, & hamc mof?ram diuimam, ac /ùpermaturalem, euius per bomitatem diuimam & per Chri/?um

*) Laud. Epiftol. p. 14.

[ocr errors]

Cbriskum faéti Jūmus participes. Nam in omnibus aliis /peciebus fimis aon debetur ulli, mec ea aliter eo potiri pote/?, mifi tantum per fùam operationem. Sed mobis bonitas diuina conceffit, vt, quam primum vnus participes diuinæ naturæ, etiam fi mom fecerimus ullum bomum opus, aobis tamen mox debeatur hic finis, mempe vita æterna, vt ad eam persueniamus, quia Deus vna cum gratia, ac /piritu faméfo mobis eam donauit, vt videmus im infantibus ac pueris, qui po/? baptifmum moriuntur, ante atatem, qua iudicare, ac bene operari queant. Ideo S. Paulus inquit in Epißola ad Romanos; domum autem Dei vita aeterma, & in Græco zăpiaua τά Θεὸ diálos : id eff, donum gratuitum Dei vita aeterna. Dicit quoque idem ibidem. Si filii Dei, & hæredes.

Indagabo nunc Con TAR EN 1 fententiam , eandemque vberiore colluftrabo commentatione. Omnis difficultas huius formulæ a Thoma Aquinate, & Scoto adhibitae, eft inanis horum virorum fubtilitas, qua fibi fomnium fingunt, & temere fibi perfuadent : DEUM hæc opera bominum accipere tamquam meritoria. Tricæ profe&to, & leves verborum ampullæ, quas dudum ER AsMus *) Roterodamus, in Thomiftis, Albertiftis, Scotiftis, & aliis huius furfuris do&toribus caftigauit, quasque Labyrinthum, ex quo homo fe difficulter explicat, cum veritaté appellauit. Videntur, fi re&te fentio, hi cœcitatis magiftri, difficültatumque Patres ufi fuiffe inftitutionibus illius magiftri, de quo, non fine fale Romano. commemorat Q g 1N c T 11.1 AN vs **) illum in laude pofuiffe res obfcure & minus accurate a difcipulis delineatas, easdemque hoc ornaffe encomio : Tamro quidem melior, me ego quidem intellexi. Addit autem hic Latii magiffcr : „Atego otio/im /ermomem dixerim, quem auditor /ùo ingemio mom inte//git. Verum hoc omnino eft , de Thomiftarum , Scotiftarumqüe apinis. Multa intelligendo nihil intelligunt. Interim, quantum fieri potuit, has naffas, difficultatesque ita folvit c o N TA RENUs, ut his tenebricofis Thomæ Aquinatis, & Scoti perfuafionibus attulerit lucem, medelamque, & rem ipfam fatis luculenter expofuerit. - *

. Primo

*) Lib. de Encomio Stultitiae.
**) Inftitution. Orat. Lib. VIII, Cap. II. p, 366, ~

[ocr errors]

primo quidem egregie explicat purpuratus quondam CgNTA: r EN us , quid difcriminis fit inter op£ra homiinis naturalis ,, & ápera hóminis Spiritus §ìéi operatiofiibus & fide in Chriftum iníuéti feliciter.] De rioribus operibus adferit, quod fua natúra,

& vinatiua tendant, procedant ad fcopum, finemque fuis a&tio

ìbùs appofitum. Sed de pofterioribus diferte pronuntiat, homines his donis diuinis auðtos, producere quidem operationes primo aspectu meritorias, fed hic consideranda esse doctrinae Christianae capita, Äfäcras litteras, quæ fortiter negant haec opera in falu

tis, & jutificationis negotio esse meritoria. · Etenim omni caret

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

roboris produnt argUmentum : Si ex gratia faluamur, fequitur id

[ocr errors]
[ocr errors]

ese debiti, atque meriti ratio. Pondus huius argumenti fupra demonstrauit Con TAREN98 exemplo parentis ac filii, nec minus domini ac ferui, quos igte*; ob cónditionem, meritum nullum

[ocr errors]
[ocr errors]

merita debuccinandi, præmiumque à Deo optimo maximo expo

îëëndi caufa. _ Stulta eft & emಳ್ಲ! hominis infruniti oratio: Redde mihi, Domine; quod debes. Nihil Deus homini debet ex áébito, fed quæ homini çôfert bona, ex gratia, & benignâ eius erga hominem profluunt voluntate; Benè fe habent Chrifti verbä: Omnia fi feceriti$, quæ vobis demandata funt, dicatis, fumuo serui inutiles, qui feceruo quod facere debebant. Luc XVII. Io. Öfi legerent hi homines sua imaginario merito intumescentes, & cothufño incedentes, potiffimum autem Romanenfes, Matth. Fla„;*) verba, quæ hocce de argumento ita fluunt: Primum autem N.

[ocr errors]
[merged small][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]

effet perutile, & aa huius quæ/?ionis explicationem, & ad aliarum mu/Ἀrum, cognoßere cuiusmanu conditionis /imus, ac quomodo /?. res mo/?rae rationesque cum Deo habeant. Nam plerique homines diabolico faßu tu-, mentes, ac /ecuri, & confùetudine vitæ humamæ decepti cogitamt, /? perinde ex æquo cum Deo agere , & comtrabere , ficut cum fùo vicimo. Si operor meo vicimo, cogitant,. debet mihi mercedem ; fi mom vult dare, molo ei /eruire. Sin vult gratis dare, liberum mihi erit ve//eruire ei

[ocr errors]

Confero me nunc ad /ecumdum argumentum, quo demonftrat coN TARE N U s, homines gratia diuina affequi finem, nimirum"vitam æternam, fi vel maxime nullum fecerint bonum opus. Rem excellenter illuftrat exemplo ab infantibus depromto, qui poft facri fontis ufum, illa ftatim ætate moriuntur, quâ non bonum, malumque diftinguere, nedum bonum operari poffunt. _ Quæ, quaefo, fünt horum infantum recens natorum, & mox è focietate mortalium decedentium, fuumque ftadium admodum breue decurrentium opera, eaque bona, quibus pretium effet ftatuendum, quibusque dé Deo, & falute fua bene mereri poffint? Nulla profeéto deprehendo opera , nifi folam fidem in Chriftum, Spiritus Sanéti opera, & verbi diuini auxilio in ipfis excitatam. Si regeris, hanc - fiäem infantibus, non effe denegandam, fed modo extra ordinem ipfis collatam 5 in hominibus contra adultioris ætatis expofci ad {àlutem opera ; cum veritatis pondere repono, unum, idemque efTe faluti§ acquirendæ medium in infantibus æque ac adultioribus ftatuendum, fiempe fidem in Chriftum, ope verbi diuini, & gratiofa Spiritus Sanéti operatione produ&tam: Alia profe&to fàlutem æternam acquirendi ratio non datur, fiue teneros fpe&tes infantes, fiue homines adultos. Quæ vero homines adultioris ætatis præftant, & exercent pietatis ftudia, non funt opera coram Deo meritoria, fed viuæ, & efficacis fidei documenta, nec non fru&tus. Id ipfum noftri Confeffores *) his explicant verbis : Credimus, docemus, & confitemur, etfi amtecedens contritio, & fìb/equems moua obedientia ad articulum iuffificationis coram Deo mom pertinent ; mox tamen talem fidem iußificantem effe Fಣ್ಣ, quæ tima cum malo pro- o : Αofito,

*) Epitome Formul. Concord. Art.III. p. 586, conf. Art. XX. Aug. Cóກffi: de Bonis Operibus. * . - * - - - - or

« PreviousContinue »