[ocr errors]

Voris Christi 236 usque ad snmptioncm. herum dum dicunt Oraiiones post Communionem, debent genua flectere, et stare usque ad flnem Miss:e. In Quadragesima vero surgcnl et stabunr, dum dicitur Oratio super populum. Tunc discooperientur capita, et inclinabunt se, dum ipsa Oratio dicitur. Hissa vero Anita, papa dicit Sit nomen Domini, ul moris est.

30. A primo die Quadragesima; usque ad Pascha, si papa cantat, unam tantum Orationem consuevit publice dicere; capellani rero dicunt quinqué, priman) de die, secundan) A cundís, ¡teriiam Omnipotens sempiterne Dcus, qui ni arum, quartan) Exaudí quœsumus, Deus, iitpplicum, quintam de papa, el sic lit diebus ferialibus usque ad Dominicain de Pas»ione. A Dominica vero de Passione in Missa usque

episcopi cardinales in pluvialibus, presbyleri in easula, diaconi in dalmática, subdiaconi in tunieellis, prxlali omnes in pluvialibus coloris albi, et alii capellani, qui haïrent serviré, in superpelliciis, et ipse dominus papa cum prelioso plu vial i et mitra cum r.uro, el ibi (it per ipsum dominum papam sermo. Quo finito, papa resida in faldistorio, et leguniur per capellanum excommnnicationes; et diáconos cardinalis exponit, el sicnt de quolibet processu. Quibus leciis el expositis, vcniuni multa; candela; accensx, ex quibus ipse papa tenet aliquas, et qmlibet cardinalis el prx'.atus tenet euam accensum, el in lerram ponit exstioguendo, duendo Praaliciot omnes excommunicamus; et tunc campana; ¡nsiinul sine oí dine compulsantur. Et hic quxri posscl quare

ad Pascha dicitur tantum de die Eeclesiœ tum, el de В sic candela; accensx projictunlur. Et responuciur

papa. Alia vero oflicia usque ad Dominicain de tare, Jerusalem limit, ul habetur in Ordine; in qua Dominica papa portal mitram cum aurifrisio, [et vadit cantare ad sanclam Crucem, si est Romx. Et si est alibi, ubi placet; el portal in manu quamdam rosam auream miro opere opcralam, in qua intus sont muscus ei balsamum, el tenet ipsam in manu, dum dicit Teriiam; el dum calcialur el cum indultar, serval earn camerarius, cl juxta ipsum Im.lie. serval earn diaconus. Si papa nnu celebra), et induitur preliosis quibus induiiur in Dominica de Gaudele, el tenet ipsam rosam, cum sermocinattir, el in Missa serrât ipsam subdiaconus joxta ipsum qui

quod sicul cum candela accensa projiciiur, exslinguitur, sic per excommunicaiioncin ab Ecclesia Spiritus saneli gratia, quae signidcalur per Iucem, ab eis removeliir; el sicut in pulsalione ordinal» Ecclesia fidèles congregat, sic in innrdinala infideles dispergit. Ad hoc vero quxri polest quare hoc hodie, et in Ascensione Domini, et-in Testo Dedications basilica: duodecim Aposiolorum bujusniodi excommunicaiiones fiant in Ecclesia Dei, cum magis viderentur illis diebus silcndx, cum in diebus feslis actus judiciales non debeant exerecri. El resp<ind''lur quod est illa ratio feslorum trium. Primo, hac die Jovis sarramenlum corporis et sanguinis Christi liahuit

servit de tobalia; et dieu Missa reportai earn in ^ principium, in quo omnes fidèles communicant. Ad

manu, et prœfecto L'rbis vcl a Iter i cui placet earn dare, qui adexlrat papam tenendo frenum equi pedes ad locum in quo papa descendit et prxcedit suhsequendo usque ad cameram; el papa dal ci rosam, et ille osculatur ejus manus el pedes, et redil ad domum suam cum rosa decenter.... Si papa célébrât, dat rosam post descensum suum; si vero non célébrât, dal rosam in camera sua. Quid vero rosa haec, aiirum, muscus et balsamum, qux sunt intus in ea, et quod tali'die portalur, significenl, diligent! inquisitori servatur.

Si. In Dominica Ramie Palmarum fiat officium ut coutinetur in Ordine; hoc tarnen salvo, quod dum cantalur Passio, dominus papa tenet palmarn

ostendendum vero quod exeommunicati in hoc mm communicant, eo die ab ecclesia exclusi oslendunliir. In Ascensione vero legitur Dens rogasse pro lidelibus; unde cantal Ecclesia: Paler sánele, sa va eos, etc.; unde ostendil Ecclesia quod pro his non oravit, et eos tales deniiiiiiai. lo feslo vero Oedicationis ostenditur locus 238 1u¡ fidelibus ad adorandum deputaiur; el quod ¡nfidelibus locus ille a¡ crios non est, in ipso die ab ecclesia cxpelliiiitur. Et hoc lotum fit pro militate excommunicaiorum, ut videntes se a lot bonis tanlorum dierum excludi, facilius ad reconciliation^ gratiam condescendant. Ad diem vero festum respondetur quod hoc non est senlcnliae prolatio, sed exclusions ostensio, et non

suam in manibus, el qulbuslibet alius. El est isla Oper viam judicialem, sed admoniiionem el eorrectio

ratio quod ilia duo reprxsenlant Ecclesia; lauden) et iir.properium, quorum primum in palmis el fioribus, »herum in Epislola et Passione Missx èxprimitur; ei licet 237 Ecclesia ■ Gallicana rubeis ulatur vestibus, Remana tarnen violaciis utitur; caetera usque ad diem Jovis in Coena Domini fiunt, ul ponunttir in Ordiue.

22. in Coena Domini in node et die dicuniur omnia ut conti nentur in Ordine, hoc lamen salvo, quod in ipso die legunl tres Psalmos; leciiones de Tbrenis 1res Je capclla juniores, in secundo die 1res séniores, in lerliocapellani presbyleri. llora vero sexta

nein malerialem. Qua prxdicatione et excominunicaiione completa, fit confessio, et suquiiur indulgen tix dalio, quae est talis : indigenis datur anuos et XL dies : extrañéis u anni el n quadragenx; ultramoulanis ш anni et iv quadragenx. His qui Iransivcrint mare iv ann. et iv quadragenx. El fil absolutio per papam, et ca facta vadit ad ecclesiam, ct facit omnia ui conlinenlur in ordinatione, ct Missa, ct confectione chrismalis, el Iolione pedum in suis locis, et datione presbyterii, qux ita fit. Praelati coram papa veniunt, ul dictum est in coronalione, etc. El couiedii, . .

* Nunc Ecclesia Gallicana riium Romanum observât.

25. Feria sexta Parasceve, diciiur officium node A more sólito. Indutus cum omni ornalu, ipse, cardiel die ul conlinelur in Ordinario. Prima vero Lora bujus diei in consistorio ante lectura papx conve

rtirai omnes capellani induti suis cappis et camisiis rotundis, et non forraiis vel pretiosis, sed sinipliciLus et cum silentio, qui tristi facie sedent in terra. Demum venit dominus papa assistenlibus sibi duobus capellanis, iudulus sua cappa simplici de scarleto non fórralo, et sedet non in sede, ñeque in faldisiorio, sed in scabello, et per choros dicunt totura psalterium coniinuaiim; hoc lamen salvo, qund prxlali, si dominus papa siirgerel ad absoliilionem pcregrinonnn, vel ad alia, tacenl, et eo redeunte reeumil unus quod dimissum est. Quo finito, cum alüs, ul habetur in Ordinario, dicit ipso |iapa lilaniaro, si eibi placuerit, et Oraliones. Consuevit enim bac d.e, В et in primo die Quadragesimx ipse dicere litaniam; Oraliones vero et Benedicliones semper ipse dicet, nisi fucrii impedilus. Demum fit Proccssio bora debita in nigris чем ¡bus, el alia omnia, ul babenlur iu Ordinario. Hoc lamen salvo, quod papa redil cum cappa, non cum pluviali el cum capello, si est eques, vel cum util ra simplici.

2 ». Die Sabbati omnia hunt ut conlinelur in Ordinario.

25. Dominica sanclum Pascha, surgit papa ad Matutiniim, ei omnes capellani induti superpelliciis convcniuni in empella, 239 flu* bene «mata diciiur esse, cum pluribus coréis et magnis faculis; et demum venit papa indutus pluviali albo, quod рог

nales, el onines prselali, et alii ascendent piilpiluiii para lu m; el sermocinatur, et omnia hunt de ex— communicaiionc, sicut in С cena Domini. Quibus flnitis, prosequitur Missa; el ea finita, redit Lateranum. Et allende quod quolies in feslis duplicibus papa vadil ad primas Ves peras, semper facit шеейram super aliare, in tertio nempe Psalmo; el si est in sánelo Petro, incensat aliare majus, et aliud quod est infra in confessione, el lertium quod est extra in exitu confessionis, in quo prxnudatx fuerint reliquia; bealoruin apostoloruni Petri et Pauli. In eeOHudie Vesperis, si est Roms vel alibi, consuevcrunt cantores de schola loco Ilymni prosam cantare, Rex omnipotent, cum melodiis.

240 2 '• A- die Ascensionis usque ad Octavara, el eliaui ad vigiliam Pentecostés fit officium ul in die Ascensionis, et Gunl fesia inter Oclavam, el dicilur officium bcalx Virginis.ln vigilia Pentecostés ad Vesperas conveniunt papa, cardinales, el alii prslati, quia solemnes sunt el duplices; ei fit prout in aliis duplicibus, et uiuulur colore rubeo hoc scro et per lotaui oclavam; et si est Roms, vadil ad sanctum Pcirum. El atiende quod cum est in sánelo Petro, in Vesperis ipse papa lanlum incipit Anlipbonam, praenuiiliante sibi priore scbolx, et ultimara ad Malutinura ; alias vero Anliphonas vicissim canonici sancii Petri el cantores scholae prxntmlianl qui canlani; alii vero prxlati non cantant, ibi incipiendo aliquis Antiph. In node et per hebdomadam dicunlur Ma ta

lare debel quotidie usque ad diem Sabbati in Missa, С tino 1res lecliones, sicul in hebdómada Paschae. El

el aliis Huris, conduceniibus eum duobus capellanis venit nd capellán), el officium agil, el caetera limn eodcin die el per Octavara usque ad diera Sabbali in Vesperis, in quo resumit pluviale rubeum, ul in Ordine coutiuelur, et omnia officia fluni semper usque ad Ascensionem, sicut in Ordinario habetur. Hoc lamen attende, quod die Lunx a ei die Marlis non cumedit curia carnes, sed caseura el ova. D.e vero Mercurü vigilia Ascensionis jejunal, et tempestivo comedí i, et purum quiescil; et postea vadil papa cum iota curia ad sanclum Pelrum, el ibi cum omni solemnilaie cantal Vesperas, cardinalibus el prxlalis assistenlibus veslibiis solemnibus indulis. Utuu• tur colore albo in islo feslo et per Oclavam, nisi

eslilla ratio propter ncopbylos baptízalos, ne ex longo officio faslidili retro respiciant. Нас die et per tclaiu hebdomadam dicilur Tenia ; id est vero propter Hymnum Veni creator Spiritus qui dicilur in Tertia; et in Missa quotidie cantatur Alleluia, Vent sánete spiritu», el Prosa Sancti Spiritus adsit nobis gratia; estera officia dicunlur sicul conlinelur in Ordinario. Quart» feria bujus hebdomads dicunlur dux lecliones; unde diclo Kyrie, eleison, dicit sacerdo» Oremus, sine Ftectamus genua; el postea dicilur Oratio. Qua finita, legitur lectio; qua lecta, dicilur Alleluia, cum suo versículo; quibus diclis, dicit sacerdos Gloria in excelás Deo, et procedit in Missa ordine consuelo. 27. Die Sabbali dicuntur quinqué lectiones, et can

veniat feslum aliquod quod impediat. Et capellani D tatur Alleluia, cum versículo ul dicilur in Ordinario, similiter erunl omnes induti superpelliciis; nam capellani in Pascha, duobus diebus eequenlibus, in Ascensione, in Pentecoste, et duobus diebus sequentibus, et in omnibus fcslis duplicibus a Pascha usque ad feslum omnium Sanctorum, in primis el secundis Vesperis, in Malutinis el in Missa, si fiat de feslo in capella, debenl uti superpelliciis. Eodeni die vi|ilix dominus papa cum capellanis suis iu sánelo Petro pernoctai, et dicit in capella sua Maiulinum cum capellanis suis, el mane in sánelo Pc tro canlat tlissaui, et ante Missam dicit Tertiam, et induit se

cum Oralionibus; quibu3 diclis, dicilur Gloria in exeelsis üeo, el procedit Missa ordine debito. Iiis tribus diebus, quanquam sint quatuor témpora, utunlur tarnen rubeis vestibus, et tunica, et dalmática prop'.er solemnitatem Pentecostés, et duobus diebus sequenlibus, ul in Pascha el duobus diebus sequenlibus, et in Nativitale et in duobus diebus sequenlibus. Si cantal dominus papa, debenl omnes subdiaconi indui luuicellis in Mis a; et isii subdiaconi debenl esse paraii duodeeim in Cœna Domini, ut Inventur pedes eorum, ul conlinelur in Ordinario; el debent portare sepletu

» Nempe ob trlduum Rogaliouum, qnx absliuciilia Uudie quo me servatur, non vero jejuuiura in vigilia Ascensionis.

candelabra cum faeulis, ctcrucem in processione; ei Л Hosanna. De istis aniiquitus dux fucriint in Ecclesia

dcbcnt etiam cantare Patrem omnipotentem de Credo, et Sanctus in ipsa Missa ; 241 el sssociatur diaconns cardinalis, cum vadit icgere Evangelium ; el in vigilia Paschx debeul legere lecliones, et ire ad Tontes, et faceré litaniam. Si quxralur qux est ratio, quare sub • diaconi sie canunt aliqua, et postea non canunt, rcspondetur qaod gtatum Ecclesia; primitiva; représentant. Idcircoque tres linguae in Missa canlant, Latina, Graes, el Hebrxa. Latina in introito, Epístola, et Evangelio, et Orationibus, Grxca Kyrie, eleison; Hebrxa,

Dei; Grxca et Latina; et earum quxlibct cantaba! Symliolo fiilei, el etiam laudibus in Sanctis. Verum quod postea Grxca non dura vit, subdiaconi post Sanctut silent.

97. In Dominica prima post festum Pentecostés, qnx carel Octava, diu Sabbali in Vigilia ipsius Dominica; usque ad Dominicam primam deAdveniu Domini, fit officium de die et nocic, in conlinettir in Ord nario, et utitur Ecclesia colore viridi.

ADMONITIO IN SEQÜENS ORDINARIUM.

In apograpbo illustrissimi Ciampini, a quo nostrum cxempliim aeeepimus, nullum auctoris nomen exslat sequenli Ordinario prxfixum. At quoniam in Cxremoniali Petri Amelü, quod huic proxime (si Incus patiaiur) succedel, liber Jaeobi Gaylani laudatur mollis in locis, nempe in capitibtis 21 el 25, 52, 57, 58, 76 et 85, qux omnia loca in subjecto reperiunlur Ord nario, non dubilo prxdicluin Jacobum Gaictanum ejusdem Ordinarii esse auclorem. Fuit autem Jacobus diaconus cardinalis sancli Georgii in Velo Aureo sen Velabro, creatus a Donifacio VIII, cujus et ipse nepos erat: idemque lloruit sub poiilificatu Benedict! XI, Clemeniis V, Jnannis XXII, Nicolai V, Renedicti XII, el Clemeutis VI, sub (|uo vivere desiii. Legatur sequen■ is Ordinarii capul 117, in quo multa reíerunturde creatione qiiornmdain cardinalium. qui a prxmissis pontifieibus creali sunt, leste ас specianie (ut videtur) auciore ; quem proiude Jacobum Gaielanum appellabimus, suiïraganic 242 prxter Amelium Auguslino Patricio, qui eumdem Jacobum Gaielanum laudal in lib. it cap. 60, de leclione Grxca propuetix priinx in Sabbato saneto, de qua hie in cap. 93. Nee obstat quod in sequenli Ordinario quxdam afferunlur ex Cxremoniali cardinalis Rotbomagensis de Sloutavilla, qui ab Eugenio IV créalos est. HAc enim poslmodum addita sunt ex Cxremoniali Pein Ameln episcopi Senogalliensis; cujus exemple», quod olim fuerat in potestaie Guillelmi cardinalis de Sloutavilla, usus est auetor pr.udictarum addiiinnum. lia etiam Cxremoniali Petri Ainelii nonnulla inserta sunt a l'clro Oloycensi episcopo, qui vixit ponlifi atu Martini V. Ilunc veröde prxdicio Cxremoniali Petri Ameln sub nomine cardinalis Roihomageni-is sxpius hie citato sensum esse paiel ex ultima addilione apographi Ciampini.ini; lu quo ea qux apud Pen um Ainelii b-guuiur cap. 143, de pontífice xgrolante, referuntur ex Caremoniali äomini Cardinaiii Roihomagensis de Sloutavilla, quem edidit dominus Petrus Senogalliensis episcopus; ex quo libro sunt omnes postilla; positœ superius in marginibus in diverüs locis. Nullum ilaque dubium relioquitur plerasque ex Ulis addiliouihus excerptas fuisse ex Cxremoniali Petri Ainelii, id est ex i Ho ejus exemple quod olim fuerat cardinalis Roihomagensis.

ORDO ROMANOS XIV,

V

ORDINARIUM S. R. E.

Jauctore, ut videlur, Jacobo Caïetâno cardinale.

246 '• Modus qui servariconsuet il per dominos car-slpotestas duret usque ad consumptionem candelas sett dinales, quando insistunt super electione sumtni pon- fácula ex consensu singulorum accensœ ; et promittmui tifiéis, et eligunt per viam procederé compromissi. not Шит pr0 цотапо pontífice habiluros [Al., intuiIn nomine Domini amen. Anno Domini millesi- turos], quern prœdicti compromissary in forma prœdictm

mo, elc., die Jons sexta, die mensis talis. Nos episcopi, duxerint eUgendum.

presbyteri et diaconi S. R. Е. cardinales, omnes et

sinauli in consistorio existentes, videlicet ego Ostiensü, 11 Q^iter procedilur ad electionem sumni pontificis . ....... per vtam tcrunnit.

ego Albanensts, el sic de singulis episcopis nomma- r

tim. Deindc fiat idem per ordioem de presbyleris no- Si in electione Romani pontificis velint cardinales

i ; et postea de diaconibus per ordincm : Dia- per viam scrulinii procederé, soient eligi tres scru

coni cardinales tractantes 247 ae electione pontificis tatores collegii, et alii 1res scrutalores scrutatortin». elegimus et eligimus per viam procederé compromissi, Modus autem scrulinandi et deponenJi votum in

et unanimiter, et concorditer, nemine discrepante, ele- scrulinio in porta talis est.

gimus compromissarios venerabiles Patres dominos N. Nos eligimus très scrutalores collegii, prout cardi

episcopum, etc., fratrem N. presbyterum, etc., el L. nales concordaverint, puta fraTer Nicolaus Ostiensi»

saneti Angeli diaconum cardinalem : quibus damus episcopus, frater N. lituli saneti Eusebii presbyter, et

plcnariam poiestatem providendi Romanœ et unitersali Neapoleo saneti Adriani diaconut cardinalis; el eli

Ecclesia: de pastore, sub hac forma, videlicet quod duo guntur immediale 1res alii scrutalores scrntaiorum,

ex eis possinl eligere tertium de seipsis, et omnes 1res pula dominus Berengarius Tuieulanus episcopus,

concorditer de colleqio, vel de extra possinl Romana: Arnaldus lit. sanciœ Prista presbyt., et N. saneti

unhertali Ecclesiœ providere. Et volumus quod dicta Nicolai in Carcere Tull'mnen. diaconus cardin.

II!. De scrutaloribus scrulatorum. A supra, et sic de aliis. El 249 ul melius cardinales

Primo proedicii scruiaiores scruialorum remanent singuli compreliendanl depositiones frairum, idem

ш consistorio, et sédenles scrulantur secreto et singillalini vola scrulatorum collegii, et in script is redigunl; primo viJelicel episcopi, secundo preslyleri, lerlio diaconi scrulatorum, quae vola diaconus icribere cuisuevit.

Scrutatis votis scruialorum collegii, ul praediclum esi, recedunt de consistorio scruiaiores scruialorum, paríanles securu secrete deposiliones scruialorum collegii pradicias, et remanent in consistorio soli scruiaiores collegii, v. g., Ostiensis Nicohus el Neapoleo 248 supradicii ; et consequuniur caeleri cardinales in ordine anliquilaiis quantum ad siaium cardinalaïus: primo episcopi, secundo presbyteri, terlio diaconi secrete et singillatim sua vota depouunl; et ipsi etiam scrulatores scrutatorum , ul alii suo ordine et loco deponunl; quae vola cardinalium diaconus cardii:alis un us ex scrutaloribus collegii, puta dominus Neapoleo, scriLere consuevit.

Nolandum quod scruiaiores, lam collegii, quam scruialorum, et cardinale?, sua vola deponunt, cum sede ni et lenenl buretrum, si volunl; nisi forte ex devotione vel reverenlia aliquis cardinalis slare vellel buretro deposito, dum dcpoiiil.

IV. Modus tero deponendi talis ей.

Ego Jacobus saiicú Georgü ad Velum Aureum diac. eardinatis nomino eteligo vencrabilem patrem dominum Malihœum tanctœ Maria in porticu diacon. cardinalem in summum pontificem. El notandum, quod cautela; est cl decomise quod scrutator oninem dal depositionera scripiam ipsi deponenli, ne per incuriam in aliquo sil erratum.

El quia unusquisque polest in scrulinio nominare unuin vel plores, potest sic dicere : Ego Jacobus sancti Georgü ad Velum Aurêum diac. cardin. nomino el eligo dominum Matthœum, etc., et dominum Nicolaum Ostiensem episcopum in summum pontificem. Vel sic : Ego Jacobus sancti Gcorgii ad Velum Aureum diac. cardia, nomino el eligo dominum MaLhteum, etc., et dominum Nicotaum Ostiensem dt intus; de extra venerabilem Patrem dominum Pampanianum episcopum Parmensem, in summum pontificem. El sic unuin vel plures, sive de intus, sive de extra, sive parlent de

diaconus legit eas bis vel pluries.

Lectis deposilionibus singulorum de collegio, scruiaiores scruialorum petuiii, an placeat omnibus quod aperianlur et publicenlur in commun! deposiliones scruialorum collegii. Et respondeiitibus quod placet ; diaconus scrutator scruialorum, puta dominus yEmilius, le¿ii ut scriptum est, videlicet, In nomine Domini amen. Ego fraier Nicotaus Ostiensis et Veile trensis episcopus nomino et eligo, etc., ul supra, et sie de aliis scrutaloribus scrulatorum ; et ut melius cardinales singuli coiuprebendant depositiones frairuin, idem diaconus, puta dominus iËmilius, legil eas bis vel pluries. В Post bxc non fit collaiio meriti ad meritum, zeli ad zelum; sed solum nunieri ad numerum. Aliquis alius diaconus cardinalis scribit in aliqua charla omnia nomina dominorum cardinalium singulali m, per liunc modum qui sequilur, ut collaiio nutneri aj numerum fiat ut debet : Dominus N. Ostiensis et Velletrensis episcopus habet.... Dominus N. Tusculanus episc. habet.... Et sie ponunlur per ordinem suae anliquilaiis omnes episcopi. Dominus Nicolaus lit. sancti Eusebii presbyter cardinalis habet... Dominus Arnaldus tit. sanctœ Priscœ presbyter cardin. habet.... El si¿ ponunlur per ordinem omnes presbyteri. Dominus Neapuleo sancti Adriani diaconus cardin. habet.... Dominus Aümilius sancti Nicolai in Carcere Tutliano £ diaconus cardin. habet.... Et sie ponunlur per ordinem omnes diaconi. Fiat ¡taque numeri ad numerum collaiio, ut sequilur.

Nam a cavile reincipil diaconus unus ex scrutaloribus collegii, pula dominus Neapuleo, legere scrulinium per ordinem, ut scriptum est. Ego Berengariut Tuscul. episcopus nomino et eligo venerabiles Patres dominos N. Ostiens. episcopum, N. Ut. saneli Eusebii presbyterum, N. saneli Adriani diaconum cardin., etc., ul supra. Et alius diaconus cardinalis qui scripserat nomina cardinalium, ut supra in charla, addil ubi dicebatur, Dominus Ostiens. et Vellclrens. episcopus habet dominum Berengarium Tusculan. episcopum. Dominus Nicolaus tit. sancti Eusebii presbyter cardin. habet250dominum Tusculanum episcopum. Dominus

inius, sive partem de extra, proul et quoi voluerint, D Seapoleo saneli Adriani diaconus cardinalis, dominum deponens poleril nominare. Decentiae tarnen est, et Tusculanum episcopum.

foriassis expedicnlix, quod non multi ab uno in sei uiiuio norninenlur, licet lioiiie ab aliquibus contrarius ob=ervelur, cum in scrulinio nomment valde mullos.

Completis deposilionibus singulorum, omnes domiui cardinales ad consislorium revocaniur; el singulis in suis locis et ordinibus more sólito res i den libus , pelunl scruiaiores collegii an placeat omnibus quod aperialur scrulinium, et in communi public; tur. El respondentibus quod placet, diaconus scrutator collegii, pula dominus Neapoleo, legil ul scriptum est, videlicet : In nomine Domini amen. Ego Beren(¡arius Tusculanus episcopus n.mino et eligo, e c , ut

Ulterius diaconus, scilicet dominus Neapoleo, prosequitur, et legil scrulinium : Ego Arnaldus Sabinensis episcopus nomino et eligo venerabiles Patres, dominos videlicet Tusculanum episcopum, Amaldum lit. sanctœ Priscœ presbyterum, JEmilium saneli Nicolai in Carcere Tulllanensi diaconum cardinale»!, ele, ut supra, et Amaldum sanctœ Mariœ Notœ diaconum cardinalem. El prxdictus diaconus qui scripserat nomina in charla, ut supra, addil ubi dicebatur. Dominus Devengarías Tusculan. episcop. habet dominum Sabinensem episcopum. Dominus Arnaldus tit. sanctœ Priscos presbyter card, habet dominum Sabinensem episcopum. Dominus hicolaus saneli Nicolai in Carcere Tullían.

diaconut card, habet dominum Sabinentem epltcopum. A compromitlentibus collaciones habere, sed differen

Elulterius dominus Neapoleo diaconus prosequitur, et iegit scrülinium, et alius diaconus addit nomina cardiiialium in locis suis, prout nomioali sunt a divertis.

Quibus expietis, prxdictus diaconus, dominus Franciscus sanclae Maria? in Cotmedin, diaconus cardinalisqui susbcripserat nomina, cl aildidcral ui supra, legit prsedictam cliartam cum suis addiiionibus per liunc mod urn.

VIII. Singularia quœdam in electione Romani pontifiât observaníur, ut infra teribilur.

Non soient citari absentes qui sunt extra terram ,

ut sunt dux partes collegii ; sed sic possunt esse re

liqui in vicino quod presentes condicunt se certa die

ter, quia quando tractant de se ipsis, ille de qua' traciaiur secedit in partem; quando veri) de compromitlentibus, et in cotnmuni, et inter se possuut loqui de absente.

Haec commendationes et laude?, et Yerba verb lia, quibus comproniissarii uluntur cum de fralribus suis, vol aliis loquentur, habeantur pro conressioue. Et ad vitanda pericula quse possent sequi, cotent compromissarii invicem condicere 252 el proeerlari quod nihil quod dicuni babealur pro eföcaci consensu, nisi uiiusquisque eorum consensum suum in scriplis redigat, quo redacto, ¡la quod quilibet suum consensum scripserit, el tunc solet dici quod consensum revocare non posseni, el ipsum collegium sic

inccepiuros super negotio electionis procederé, qui В inlelligit quod condicant ci protcsteiuur, el ipsis non

dies per aliqucm vel aliquos aniicos absenliuin potest oolilicari eisdem.

Solent eligí ires scruialires collegii, el alii (res scrulatores scrutatoriira. Dux paries collegii requirantur vocem in electione babeiuium, non compútalo electo.

Forma decretalis Quia propter in omnibus suis саpilulis non servalur.

Sufíicit quod in idem lempus cerium sit duas partes concurrere in eamdem personara, ea non compútala, el earn electam 251 a duabus parlibus el rcceplam.

Solet eiiam Geri ex consensu duarum paniuin communis electio, licet Cursan non sit de snb.-ianiia, ut

conlradiceniibus vel protestaniibus.

Compromissa ut plurimum Gunt sine scriptura, sed tuiius est cum scriptura.

An compromissarii, postquam elecli fuerint, possinl revocare, etc. Respondeo sic, a duobus paribus compromittenliiim re integra, scilicet papa non Tacto.

Qux hic dicuiilur qua; non sunt de jure, (andiu stent Crma in bac vacatione, quousque lolum collegium el singuli, vel dux partes lotius collegii vocem in electione habenliutn ea duxerint imniuianda. Hodie in consistorio, absente lamen Tusculano пес requisito, fueranI leclx isix observaniix. El placoit quod isla deberenl servari. Addidit lamen unus quod

communis electio subsequatur, ex quo eleclus a dua- С isla essent sicut íuerunt bacieiius, et

bus parlibus nominatur et recipiiur per consensum adhibilum in scrutinio, vel per accessum.

Non fit collalio merili ad merilum, zeli ad zelum, sed solum oumeri ad numerum, eliamsi efüciaiur a majori parle collegii nominaius.

Unufquisque polest in scrutinio unum nominare, vel plures, similiter ad unum accederé, vel ad píures.

Si per dispositionem in scrutinio lactam, duo vel plures a duabus partibus eligantur, sive elecli habeant probabililer duas parles, sive inier hujusmodi duas partes habenles unus habeal plures quam alter, sive non, nulli ex taliler electis acquiritur; sed est reincipiendum a capite, ac si nihil peuilus actum esset.

Similiter si in eodem concursu per accessum împercejiiibiliier, aut in coufusione vocum principales do..?, parles baberent, neuler esset.

Si plures ab alquo nomineniur in scrulinio, quorum unus primo, alius secundo, terlius tertio, et sic de aliis nomineniur; omnes inlelligunlur nominati in codem momento, et nulli ex scriplurx ordine jus majus acquiritur.

IX. De via compromise.

Ad viam compromisse non proceditur uno volcnte scruiiniuui, cum sit magis ordinaria via scrutinii.

Neu valet compromissum, nisi omnes consentant, cum sit decenlix, non necessitatis.

Cuiuprouiissarii soient et de se ipsis, et de aliis

num inteilectum sine fraude; et lamen non fuerunt petita consilia circularía, пес scio quod omnes conunsere.

X. De intettitione papatut ßenda per prlorem d'iaeonorum cardiiialium pott eleclionem in papam eleeli. Romana ecclesia paslore vacante, ille qui fueril concordiler ab omnibus cardinalibus, vel a duabus partibus eleclus in papain, vel ab universali Ecclesia, Romanus pontifex habealur : qui sil fueril ab ens, vel de collegio cardinalium non fueril, ad locuui in quo cardinales sunt in consistorio venire debet vocatu-, ei eo eleciioni de se factx consensum prxstanie, prior diaconorum exuii eum cappa, sive chlamyde qua utitnr, el ponit ei, si non habet, al

0 bam, rochetum, camisiani, et nrnamentum ad modum presbyteri super humeros, si est presbyter; vel super lxvam partein, si est diaconus, el non iu presbyterii ordine constituios; et postea ponit ei inan'tum , et dicit, Investie te de papatu Romano ut

'prœsit urbi el orbi, ei iradit ei eiiam annuluui, quo uti consueverunt prxdecessores ipsiu?, et ei mitrain com peí en lein (empori super caput imponit; et peteus ab eo quo nomine vocari velit, ipsum eo 253 nomine quo ei placuerii vocabuni; quo facto, fach euin sedere in sede, sive in faldistorio ; et deposiiis comuiunibus calcéis, si babenlur rúbea calceaiiienla papalia, calciatur eideut. Et sic cardinales omnes per ordinem, primo episcopi, secundo presbyleri, terlio diaconi, veniuni coram со flexis genibas; el idea

« PreviousContinue »